Ik ben boos op uitgeverij Clavis. Ik zou u daar niet mee lastig vallen als ik de enige was. Maar deze uitgeverij komt er al jaren mee weg om haar illustratoren en schrijvers niet of veel te laat te betalen.
Toen ik in 2004 een tekst bij ze aanbood (Het lettercircus) werd ik door collega’s gewaarschuwd: met Clavis kun je fijn samenwerken, ze hebben goede redacteuren, ze zijn aardig, maar ze betalen niet. Ik confronteerde de redacteur met wie ik mijn eerste gesprek had hiermee en hij vertelde dat die problemen verleden tijd waren. Ze hadden er net een intern gesprek over gehad en alles zou beter geregeld worden. Daar kon ik op vertrouwen.
Het contract
Het standaard contract van Clavis was iets anders dan van de meeste uitgeverijen. Schrijvers kregen geen voorschot. Illustratoren wel, maar die hadden meer werk (aldus de uitgever). De schrijver ontvangt zijn eerste royaltyoverzicht één jaar na het verschijnen van een boek, daarna heeft de uitgever één kwartaal de tijd om te betalen.
Stel het schrijven duurt één jaar, daarna duurt het één jaar voordat het boek in de winkel ligt: dan duurt het ongeveer drie jaar voordat je uitbetaald krijgt.
Goed, zei ik en tekende het contract.
Mijn collega’s hadden gelijk. Clavis was erg leuk om mee samen te werken. Er werd veel aandacht aan de boeken besteed en ze waren erg aardig.
Een paar maanden later vroeg de uitgeverij mij of ik heel snel twee boekjes in de Sesamstraatserie wilde schrijven. Dat wilde ik, maar omdat ik dit in opdracht schreef wilde ik dit keer wel een voorschot. Dat werd beloofd, maar het contract kwam niet. Ik weigerde mijn teksten te mailen. ‘Je mag ons echt vertrouwen,’ schreven ze. Ik hield mijn poot stijf: eerst de contracten met voorschot. En zo geschiedde.
Ik schreef nog meer boeken voor Clavis: De stille dief en Beer en Bever.
Bedelen om betaling
Juni 2008 kwam ik erachter dat de royalty’s van oktober 2006 tot oktober 2007 (€ 3.364,13) niet betaald waren. Ettelijke mailtjes gingen over en weer.
‘Je hoort nog snel van me, lieve Rian.’
‘Zoals steeds stuur ik je een hartelijke en warme groet, lieve Rian.’
‘Ik weet zelf niet wat er misgegaan is, beste Rian, maar wil me natuurlijk zeker bij jou excuseren voor wat er misgelopen mocht zijn. ’
Dat klonk goed, maar er kwam geen geld. Ik bleef mailen.
‘Eind deze maand zal de betaling in orde gebracht worden.’
‘Ik heb vandaag nog contact opgenomen met de boekhouding om me te informeren over je betaling en het klopt dat er was toegezegd om de betaling eind juli in orde te brengen. Dat had ik ook duidelijk aan jou gecommuniceerd, maar de boekhouding laat me weten dat het echt niet gelukt is.’
Uiteindelijk heb ik na maanden zeuren betaald gekregen.
Heb jij betaald gekregen?
Augustus 2009 mailde een schrijfster mij: ‘Krijg jij wel betaald van Clavis?’ Van meer schrijvers en illustratoren hoorde ik dat er problemen waren met Clavis. Zodra ze stopten bij deze uitgever bleek het helemaal moeilijk om het geld te innen. Een illustrator vertelde mij dat hij altijd met Clavis zo werkt: eerst de openstaande betalingen storten en dan pas gaan de tekeningen weg.
Ik dook in de papieren en zag dat ik inmiddels weer € 2.298,33 tegoed had. Dat had al ruim een jaar geleden betaald moeten worden. Ik ben vaak zo druk dat ik niet altijd oplet of betalingen binnen komen. Ik ben schrijver: geen incassobureau. Opnieuw begon ik te mailen met verzoeken om het geld. Maar wat kun je doen als individuele schrijver? Je wilt de relatie niet verstoren. Dus je blijft beleefd aandringen. Je bedelt en smeekt.
Advocaat
In diezelfde tijd was mijn boek Het lettercircus uitverkocht. Clavis besloot het niet te herdrukken, maar als POD (printing on demand) aan te bieden. Ik schreef dat ik niet akkoord ging en claimde de rechten terug. Clavis vond dat POD onder de nevenrechten viel en we kwamen er niet uit.
Via de VvL (Vereniging van letterkundigen) kreeg ik een advocaat. Deze vertelde mij dat het boekcontract van Het lettercircus door Clavis niet werd nageleefd omdat ze de royalty’s niet betaald hadden, dus daarom kon worden ontbonden. De advocaat regelde ook dat ik al mijn achterstallige royalty’s (€ 2.298,33) betaald kreeg. De advocaat was bijna net zo duur, dus zonder hulp van de VvL had ik dit niet kunnen doen.
En nu?
Ik ben gestopt bij Clavis. Al mijn boeken bij hen zijn uitverkocht. Ik krijg nog € 242,43 van ze en dat mail ik ze ongeveer eens per week. Maar nu ik niet meer bij ze publiceer is het moeilijker. Reageerden ze vroeger nog met hartelijke boekengroetjes, nu zwijgen ze. Op 12 januari 2011 heb gemaild dat ik de publiciteit ging zoeken. Ook daarop zwegen ze.
Maar ik zwijg niet. Ik vind dat het zo niet langer kan. Het is voor schrijvers en illustratoren die nog bij Clavis publiceren lastig om openlijk ten strijde te trekken. ‘Je bijt niet in de hand die je voedt,’ zei een illustrator tegen me. Dus daarom doe ik het.
Meteen na plaatsing van dit blog heb ik een reactie gevraagd en beloofd dat ik die zou publiceren. Er kwam geen reactie. Op maandagochtend 9.46 uur heb ik dat nogmaals gedaan.
Ik hoop dat uitgeverij Clavis alsnog op dit blog gaat reageren. En ook van collega’s kinderboekenmakers hoor ik graag een reactie. Misschien kunnen we hier onze krachten bundelen.
UPDATE 25 januari 2011
Gisteren om 17.02 uur kreeg ik een mail van de directeur van uitgeverij Clavis, waarin onder meer stond dat hun raadsman mij zal contacteren om een gepaste schadevergoeding te eisen voor de schade die ik hen heb willen toebrengen met mijn blog.
UPDATE 26 januari 2011
Uitgeverij Clavis heeft een open brief verzonden aan haar auteurs en illustratoren.
Van hun raadsman heb ik niets meer vernomen.
Jeugdschrijvers in de clinch met uitgeverij, artikel in De Morgen
Auteurs klagen over Clavis, reportage op TVL
UPDATE 27 januari 2011
Limburgse investeringsmaatschappij LRM gaat onderzoeken of de aantijgingen over uitgeverij Clavis waar zijn.
Uitgeverij Clavis geeft toe dat ze auteurs laattijdig uitbetaalt, artikel in De Morgen
Uitgeverij Clavis onder vuur, artikel in Het belang van Limburg.
Liquiditeitsprobleem kan goede naam van Uitgeverij Clavis besmeuren, artikel in Focus op Hasselt
Vlaamse auteursvereniging roept gedupeerden op zich te melden.
Philippe Werck (Clavis): ‘We zijn absoluut correct in onze afrekeningen’, artikel in Boekblad
UPDATE 29 januari 2011
Onderzoek naar achterstallige betalingen bij kinderboekenuitgever, artikel in De Morgen.
Auteursbond wijst uitgeverij Clavis terecht, artikel in De standaard.
We betalen te laat, maar wel correct, artikel in Het Belang van Limburg
UPDATE 30 januari 2011
LRM onderzoekt toestand bij Clavis, reportage TVL
UPDATE 31 januari 2011
Problemen betaling door Clavis lijken structureel, artikel in Boekblad
UPDATE 2 februari 2011
Persbericht Clavis en LRM (pdf)
Opvallend: LRM stelt nieuwe CEO Clavis aan, artikel op Limburgnieuws.be
Nieuwe topman bij uitgeverij Clavis, artikel op Het belang van limburg
Doorbraak in Clavisdossier! persbericht van Vlaamse auteursvereniging
Investeringsmaatschappij LRM bedingt nieuwe CEO bij Clavis, artikel in Boekblad
Oproep BNO aan illustratoren om klachten te melden.
Oprichter Radson Alutherm moet Clavis bijsturen, artikel Madeinlimburg.be
Nieuwe baas bij Clavis, reportage op TVL
Nieuwe CEO Willy Vanden Poel moet orde op zaken stellen bij Clavis, artikel in Focus op Hasselt
Clavis stelt nieuwe CEO aan na misstanden, artikel op Boekblog.
Probleem bij Clavis zo snel mogelijk oplossen, artikel op deredactie.be
Nieuwe topman bij uitgeverij Clavis, artikel boekenvak.be
UPDATE 3 februari 2011
Willy Vanden Poel is nieuwe topman bij uitgeverij Clavis, artikel Nieuwsblad.be (pdf)
Nieuwe topman bij Clavis na klachten over wanbetaling, artikel De Morgen (pdf)
Jeugdboekenuitgever krijgt waakhond, artikel in De standaard (pdf)
Nieuwe topman uitgeverij Clavis onderzoekt klachten wanbetalingen, artikel in Het laatste Nieuws (pdf)
Grote schoonmaak bij Clavis, artikel in De Standaard Mobiel
UPDATE 5 februari 2011
Uitgeverij Clavis vervangt top na klachten over trage betaling, artikel in NRC (pdf)
OPROEP: De vlaamse auteursvereniging VAV heeft op 25 februari a.s. overleg met Clavis.
De Nederlandse VvL vraagt of Nederlandse auteurs met klachten zich ook snel bij haar willen melden, zodat zij deze kunnen doorspelen naar de VAV.
Het gaat om: naam, korte weergave van het probleem: titel van het boek en hoeveel jaren achterstand.
Graag alles schriftelijk naar vvl@vsenv.nl
OPROEP: BNO roept illustratoren op om klachten te melden.
UPDATE 28 februari 2011: ik heb begin februari nogmaals de bestanden van mijn niet leverbare boeken teruggevraagd. Op een verzoek in oktober 2010 was niet gereageerd. Willy vanden Poel belt mij persoonlijk hierover op en zegt dat in orde gemaakt kan worden als de illustratoren van mijn boeken ook hun rechten terugvragen. Hij bedankt me voor mijn blog en noemt het een zegen voor Clavis, omdat nu orde op zaken gesteld kan worden en bedankt me. Een fijn gesprek.
UPDATE 11 juli 2011
LRM stapt uit uitgeverij Clavis, artikel Gazet van Antwerpen
HOE NU VERDER?
Comments kunnen nog geplaatst worden bij het volgende bericht:
Uitgeverij Clavis, hoe nu verder?
Beste Rian
Ik ben heel blij voor de auteurs en illustratoren van Clavis, dat er eindelijk misschien iets gaat gedaan worden aan het probleem van ‘betaling’. Ik ben met kinderboeken bezig geweest sedert de geboorte van mijn zoon in 1976. Het is al van het prille begin van Clavis dat er klachten waren van medewerkers. Ik ken velen van hen persoonlijk. Ik werkte als verantwoordelijke voor aankoop kinder-en jeugdboeken in de bibliotheek, zat in de organisatie van de kinderjury, en medeorganisator van kinderjuryfeesten, en zag zodoende veel mensen die met Clavis te maken hadden. Zelf werkte ik gedurende een aantal jaren ook voor de boekhandel Poespas, was jaren lector van manuscripten en vreemtalige boeken, en van 1997 tot 2002 uitgever bij Clavis. Ik gaf hiervoor mijn vastbenoemde job in de bibliotheek op!!!! Het was heel prettig om te werken voor Clavis, het was een droomjob, maar helaas….. alles wat ik nu hoor van de auteurs en illustratoren is WAAR, zeker toen, en waarschijnlijk nog altijd. Ik heb veel mensen zien komen, en ook heel veel zien gaan bij Clavis, zowel personeel als auteurs. Ook buitenlandse uitgeverijen kregen niet altijd op tijd hun geld. Moesten alle medewerkers die problemen hebben gehad samenkomen, het zou een grote zaal vol volk zijn.
Clavis heeft jullie auteurs niet nodig, want er was destijds zo een groot aanbod aan manuscripten dat ze zoals Mr. Werck altijd zei : we hebben auteur X niet nodig.
Er stonden er genoeg klaar om te mogen uitgeven bij Clavis.
Door de illustratorenprijs (nu een engelstalige benaming) van de Stad Hasselt krijgt Clavis zoveel materiaal binnen dat ze jaren verder kunnen, zonder de ambetante mensen die steeds geld vragen…
Wat Patrick Lagrou betreft, hij heeft gelijk, hij is een “veel”schrijver, dus nodig voor Clavis, want zijn boeken verkopen goed… en hij kreeg zijn geld wel. Zo zijn er nog een paar vermoed ik. Ik verwonder mij er steeds over als ik bepaalde namen nog altijd zie in de fondslijst van Clavis.
Ik koop sedert mijn vertrek bij Clavis, NOOIT nog een clavis-boek. Ik zeg hiermee niet dat ik ze niet goed vind, er zitten heel mooie boeken tussen (ik volg nog altijd wat verschijnt in kinderboekenland, maar door de verhalen die ik kende, kon ik het gewoon niet.
En ja, ik ben de Alice waarvan sprake is in de reactie van Kathelijne De Brauwer.
SUCCES met jullie actie, ik duim, en wens iedereen die met Clavis te maken heeft: STERKTE.
schandalig, 0% royalties.
Ik ontving 3 procent royalties per boek, dat komt neer op 290 euro per boek inclusief twee buitenlandse vertalingen. Erg he?
In mijn geval heb ik bij een heleboel boeken enkel 1 vast bedrag gekregen (waar ik nog een deel van moet krijgen), zonder enige bijkomende royalty: 0% dus. Ook in het buitenland 0%.
Is er nog iemand die op deze manier vergoed is? En is deze manier van vergoeden eigenlijk wel normaal?
buitenlandse uitgave: (Co- editie) 8%
Kwam neer op 150,- euro per boek, per land
boektopper : 240,-
4% auteur
6% illustrator
Eindbedragen vielen me tegen, maar ja, ik ga/ging er vanuit dat deze klopten…
Beste Rian en andere auteurs en tekenaars,
Er wordt eigenlijk in dit blog helemaal niet gesproken over de waardeloze contracten en royalties.
mag ik vragen wat jullie als illustratoren en auteurs aan royalties kregen (Nederlandstalig en buitenland?)bij een prentenboek bij Clavis?
De VvL noemt de royalties die ik ontvang -ik heb mijn contract inmiddels voorgelegd- ”onacceptabel” en ”schandalig laag”, maar ja je denkt….mijn eerste prentenboek…wat een eer!!!! mijn tweede …etc.
Ik hoop dat jullie reageren..we zijn nu toch op een open manier met elkaar aan het communiceren, en tja…je spreekt nou eenmaal niet zo snel over geld he?
Onderhandelen heeft geen zin, en bovendien geven ze mij het gevoel dat ik eeuwig inwisselbaar ben.
Graag reaktie.
Weet iemand wat je krijgt als je boek een Boektopper wordt?
Dag G.,
dat hangt ervan af of je boek als Boektopper verschijnt in alleen Vlaanderen (via uitgeverij Van In) of ook in Nederland (via uitgeverij Zwijsen).
Ik kreeg in febr 2010 bericht dat mijn boek Het geheim van juf Petra in schooljaar 2009-2010 als Boektopper verschenen was en dat ik een ‘voorschot’ kreeg van 25% van € 361,80 = € 90,45. Ik wist van niks en had bovendien de rechten van dit boek al voor 2009 terug geclaimd. Ze mochten mijn boek dus helemaal niet meer doorverkopen en daarnaast had het voorschot bij verschijnen betaald moeten worden en niet na afloop.
Clavis heeft mij uitgelegd dat mijn Boektopper via uitgeverij Van In alleen in België verschenen was in oplage 1500 stuks. Als het ook in Nederland verschijnt is de oplage groter. Er werd € 0,36 per boekje betaald dus dat is € 540,-. Als schrijver heb je dan recht op 25% daarvan. Geen idee hoe ze eerst aan € 361,80 kwamen.
In mijn geval lagen de rechten van het boekje weer bij mij dus Clavis bood aan om mij € 270,- te betalen, d.w.z. 50% van de opbrengst.
Ik heb uitgeverij Clavis bovenop die € 270,- nog € 800,- schadevergoeding gevraagd, omdat ze zonder mijn toestemming een boek dat alweer van mij was hadden gepubliceerd. In ruil daarvoor heb ik met terugwerkende kracht een licentie verstrekt, zodat de zaak legaal werd.
Daarnaast heb ik 20 exemplaren van het boekje geëisd, want ik had niks gehad. Zo hebben we het opgelost.
Beste Rian,
Helaas ook hier hetzelfde verhaal.
We hebben samengewerkt aan de boekjes van sesamstraat. Deze zijn uiteindelijk na lang aandringen betaald. Mijn verhaal gaat over het boekje “Bouwe is boos” door Clavis gepubliceerd in 2007. Ik heb hiervan ieder jaar mooi een afrekening gekregen, maar de betaling bleef uit. Ik had op dit boekje zelfs geen voorschot gevraagd.Ik heb gedurende twee jaar tientallen keren gebeld en gemaild zonder resultaat. Ik bel meestal omdat dat de meest effectieve methode is. Regelmatig werd mij verzekerd dat mijn betaling op de lijst van de heer Werck stond en dat ik zeker eind van de maand betaald ging worden.Niet dus… Het ging om een som van ong € 1300 iets waarvoor ik hard heb gewerkt.
Ik kreeg wel uiteindelijk een mail met de mededeling dat mijn boekje vertaald werd in het zweeds. Maar van betaling …geen sprake.
Uiteindelijk na lang zoeken heb ik een vriendelijke advocaat gevonden die een brief heeft geschreven wat uiteindelijk resulteerde in de betaling van … € 900 met in bijlage een afrekening die vol zat met fouten. Ik moet nu nog ongeveer een 300 € en had de hoop al opgegeven tot ik nu al deze berichten hoor en CLAVIS dus blijkbaar systematisch die sommen van een paar honderd euro niet betaald.Reken maar eens uit wat de heer Werck wint met deze praktijk. De heer Werck schermt nu op TVL met het argument dat wij gefrustreerd zijn dat heel wat boekjes niet verkopen,maar dat staat los van de afspraak (en contract ) die je hebt met de uitgeverij. Het is uiteindelijk aan de uitgeverij om het risico in te schatten.
Om ook even aan te tonen dat de slechte verkoop van een boekje niet altijd aan de auteurs of illustratoren ligt, even dit verhaal.Samen met mijn zus heb ik de boekjes “Pino en het gat in de haag” en “Tommie en de laatste kastanjes” geschreven. Groot was onze verbazing dat bij 90% van de gedrukte boekjes de bladzijden aan elkaar plakten.Ze losscheuren resulteerde in beschadiging van het papier. Nog groter was onze verbazing dat al de boekjes met dit euvel zo op de markt zijn gekomen ! Tot zover het imago van een uitgeverij die kwalitatief hoog drukwerk levert.
Ik ben blij dat deze wantoestanden eindelijk aan het licht komen en ik roep iedere illustrator en auteur op om zeker niet in zee te gaan met deze uitgeverij.
Wim Tilkin
Rian, bedankt voor jouw moedige initiatief.
Mijn verhaal is gelijklopend met dat van jullie … nooit 1 euro gezien.
Er is op deze blog reactie gekomen van illustratoren, auteurs en een drukkerij.
Maar er is een belangrijke groep waar we niets van horen: de werknemers van Clavis.
Krijgen zij netjes hun loon uitbetaald?
Zij beantwoorden toch ook regelmatig mails, telefoons, vragen van ontevreden medewerkers. Het kan toch niet zijn dat zij elke dag blijgezind naar hun werk gaan!
De problemen bij Clavis zijn inderdaad niet iets van de laatste jaren. Ik heb een paar decennia in het boekenvak gewerkt en hoorde het voortdurend zoemen over de laattijdige betalingen bij Clavis. Ik heb eigenlijk nooit begrepen dat Philippe Werck het zolang heeft kunnen uitzingen. Ik vermoed dat hij het al die jaren heel slim gespeeld heeft: veel auteurs waren blij dat ze gepubliceerd werden, en de achterstallige bedragen waren nooit groot genoeg om deurwaarders en advocaten in te schakelen. Eigenlijk is dit toch het cynisme ten top? Mensen die je uitgeverij groot maken systematisch zo belazeren?
Armlastig kun je Clavis ook niet noemen. De winst van de vennootschap Clavis met Sigrid Werck als grote baas bedroeg vorig jaar 41.441. Die van Clavis Media met Philippe als grote roerganger 37.569 euro.
Oproep
Ervaring leert ons dat, toen er in het verleden tegen vergelijkbare praktijken acties opgestart werden, sommige auteurs opeens heel snel een hele reeks afrekeningen in de mailbox begonnen te krijgen.
Indien dit ook nu het geval is, vindt VAV dat op zich een goede zaak. We willen jullie wel vragen om ook dit zeker aan ons te melden.
Verder willen we toch waarschuwen dat een afrekening niet hetzelfde is als een betaling, en we roepen op om elke afrekening goed na te kijken op correctheid. De juridische tijd om een eventueel onjuiste afrekening in vraag te stellen, is namelijk zeer beperkt.