Ik ben boos op uitgeverij Clavis. Ik zou u daar niet mee lastig vallen als ik de enige was. Maar deze uitgeverij komt er al jaren mee weg om haar illustratoren en schrijvers niet of veel te laat te betalen.
Toen ik in 2004 een tekst bij ze aanbood (Het lettercircus) werd ik door collega’s gewaarschuwd: met Clavis kun je fijn samenwerken, ze hebben goede redacteuren, ze zijn aardig, maar ze betalen niet. Ik confronteerde de redacteur met wie ik mijn eerste gesprek had hiermee en hij vertelde dat die problemen verleden tijd waren. Ze hadden er net een intern gesprek over gehad en alles zou beter geregeld worden. Daar kon ik op vertrouwen.
Het contract
Het standaard contract van Clavis was iets anders dan van de meeste uitgeverijen. Schrijvers kregen geen voorschot. Illustratoren wel, maar die hadden meer werk (aldus de uitgever). De schrijver ontvangt zijn eerste royaltyoverzicht één jaar na het verschijnen van een boek, daarna heeft de uitgever één kwartaal de tijd om te betalen.
Stel het schrijven duurt één jaar, daarna duurt het één jaar voordat het boek in de winkel ligt: dan duurt het ongeveer drie jaar voordat je uitbetaald krijgt.
Goed, zei ik en tekende het contract.
Mijn collega’s hadden gelijk. Clavis was erg leuk om mee samen te werken. Er werd veel aandacht aan de boeken besteed en ze waren erg aardig.
Een paar maanden later vroeg de uitgeverij mij of ik heel snel twee boekjes in de Sesamstraatserie wilde schrijven. Dat wilde ik, maar omdat ik dit in opdracht schreef wilde ik dit keer wel een voorschot. Dat werd beloofd, maar het contract kwam niet. Ik weigerde mijn teksten te mailen. ‘Je mag ons echt vertrouwen,’ schreven ze. Ik hield mijn poot stijf: eerst de contracten met voorschot. En zo geschiedde.
Ik schreef nog meer boeken voor Clavis: De stille dief en Beer en Bever.
Bedelen om betaling
Juni 2008 kwam ik erachter dat de royalty’s van oktober 2006 tot oktober 2007 (€ 3.364,13) niet betaald waren. Ettelijke mailtjes gingen over en weer.
‘Je hoort nog snel van me, lieve Rian.’
‘Zoals steeds stuur ik je een hartelijke en warme groet, lieve Rian.’
‘Ik weet zelf niet wat er misgegaan is, beste Rian, maar wil me natuurlijk zeker bij jou excuseren voor wat er misgelopen mocht zijn. ’
Dat klonk goed, maar er kwam geen geld. Ik bleef mailen.
‘Eind deze maand zal de betaling in orde gebracht worden.’
‘Ik heb vandaag nog contact opgenomen met de boekhouding om me te informeren over je betaling en het klopt dat er was toegezegd om de betaling eind juli in orde te brengen. Dat had ik ook duidelijk aan jou gecommuniceerd, maar de boekhouding laat me weten dat het echt niet gelukt is.’
Uiteindelijk heb ik na maanden zeuren betaald gekregen.
Heb jij betaald gekregen?
Augustus 2009 mailde een schrijfster mij: ‘Krijg jij wel betaald van Clavis?’ Van meer schrijvers en illustratoren hoorde ik dat er problemen waren met Clavis. Zodra ze stopten bij deze uitgever bleek het helemaal moeilijk om het geld te innen. Een illustrator vertelde mij dat hij altijd met Clavis zo werkt: eerst de openstaande betalingen storten en dan pas gaan de tekeningen weg.
Ik dook in de papieren en zag dat ik inmiddels weer € 2.298,33 tegoed had. Dat had al ruim een jaar geleden betaald moeten worden. Ik ben vaak zo druk dat ik niet altijd oplet of betalingen binnen komen. Ik ben schrijver: geen incassobureau. Opnieuw begon ik te mailen met verzoeken om het geld. Maar wat kun je doen als individuele schrijver? Je wilt de relatie niet verstoren. Dus je blijft beleefd aandringen. Je bedelt en smeekt.
Advocaat
In diezelfde tijd was mijn boek Het lettercircus uitverkocht. Clavis besloot het niet te herdrukken, maar als POD (printing on demand) aan te bieden. Ik schreef dat ik niet akkoord ging en claimde de rechten terug. Clavis vond dat POD onder de nevenrechten viel en we kwamen er niet uit.
Via de VvL (Vereniging van letterkundigen) kreeg ik een advocaat. Deze vertelde mij dat het boekcontract van Het lettercircus door Clavis niet werd nageleefd omdat ze de royalty’s niet betaald hadden, dus daarom kon worden ontbonden. De advocaat regelde ook dat ik al mijn achterstallige royalty’s (€ 2.298,33) betaald kreeg. De advocaat was bijna net zo duur, dus zonder hulp van de VvL had ik dit niet kunnen doen.
En nu?
Ik ben gestopt bij Clavis. Al mijn boeken bij hen zijn uitverkocht. Ik krijg nog € 242,43 van ze en dat mail ik ze ongeveer eens per week. Maar nu ik niet meer bij ze publiceer is het moeilijker. Reageerden ze vroeger nog met hartelijke boekengroetjes, nu zwijgen ze. Op 12 januari 2011 heb gemaild dat ik de publiciteit ging zoeken. Ook daarop zwegen ze.
Maar ik zwijg niet. Ik vind dat het zo niet langer kan. Het is voor schrijvers en illustratoren die nog bij Clavis publiceren lastig om openlijk ten strijde te trekken. ‘Je bijt niet in de hand die je voedt,’ zei een illustrator tegen me. Dus daarom doe ik het.
Meteen na plaatsing van dit blog heb ik een reactie gevraagd en beloofd dat ik die zou publiceren. Er kwam geen reactie. Op maandagochtend 9.46 uur heb ik dat nogmaals gedaan.
Ik hoop dat uitgeverij Clavis alsnog op dit blog gaat reageren. En ook van collega’s kinderboekenmakers hoor ik graag een reactie. Misschien kunnen we hier onze krachten bundelen.
UPDATE 25 januari 2011
Gisteren om 17.02 uur kreeg ik een mail van de directeur van uitgeverij Clavis, waarin onder meer stond dat hun raadsman mij zal contacteren om een gepaste schadevergoeding te eisen voor de schade die ik hen heb willen toebrengen met mijn blog.
UPDATE 26 januari 2011
Uitgeverij Clavis heeft een open brief verzonden aan haar auteurs en illustratoren.
Van hun raadsman heb ik niets meer vernomen.
Jeugdschrijvers in de clinch met uitgeverij, artikel in De Morgen
Auteurs klagen over Clavis, reportage op TVL
UPDATE 27 januari 2011
Limburgse investeringsmaatschappij LRM gaat onderzoeken of de aantijgingen over uitgeverij Clavis waar zijn.
Uitgeverij Clavis geeft toe dat ze auteurs laattijdig uitbetaalt, artikel in De Morgen
Uitgeverij Clavis onder vuur, artikel in Het belang van Limburg.
Liquiditeitsprobleem kan goede naam van Uitgeverij Clavis besmeuren, artikel in Focus op Hasselt
Vlaamse auteursvereniging roept gedupeerden op zich te melden.
Philippe Werck (Clavis): ‘We zijn absoluut correct in onze afrekeningen’, artikel in Boekblad
UPDATE 29 januari 2011
Onderzoek naar achterstallige betalingen bij kinderboekenuitgever, artikel in De Morgen.
Auteursbond wijst uitgeverij Clavis terecht, artikel in De standaard.
We betalen te laat, maar wel correct, artikel in Het Belang van Limburg
UPDATE 30 januari 2011
LRM onderzoekt toestand bij Clavis, reportage TVL
UPDATE 31 januari 2011
Problemen betaling door Clavis lijken structureel, artikel in Boekblad
UPDATE 2 februari 2011
Persbericht Clavis en LRM (pdf)
Opvallend: LRM stelt nieuwe CEO Clavis aan, artikel op Limburgnieuws.be
Nieuwe topman bij uitgeverij Clavis, artikel op Het belang van limburg
Doorbraak in Clavisdossier! persbericht van Vlaamse auteursvereniging
Investeringsmaatschappij LRM bedingt nieuwe CEO bij Clavis, artikel in Boekblad
Oproep BNO aan illustratoren om klachten te melden.
Oprichter Radson Alutherm moet Clavis bijsturen, artikel Madeinlimburg.be
Nieuwe baas bij Clavis, reportage op TVL
Nieuwe CEO Willy Vanden Poel moet orde op zaken stellen bij Clavis, artikel in Focus op Hasselt
Clavis stelt nieuwe CEO aan na misstanden, artikel op Boekblog.
Probleem bij Clavis zo snel mogelijk oplossen, artikel op deredactie.be
Nieuwe topman bij uitgeverij Clavis, artikel boekenvak.be
UPDATE 3 februari 2011
Willy Vanden Poel is nieuwe topman bij uitgeverij Clavis, artikel Nieuwsblad.be (pdf)
Nieuwe topman bij Clavis na klachten over wanbetaling, artikel De Morgen (pdf)
Jeugdboekenuitgever krijgt waakhond, artikel in De standaard (pdf)
Nieuwe topman uitgeverij Clavis onderzoekt klachten wanbetalingen, artikel in Het laatste Nieuws (pdf)
Grote schoonmaak bij Clavis, artikel in De Standaard Mobiel
UPDATE 5 februari 2011
Uitgeverij Clavis vervangt top na klachten over trage betaling, artikel in NRC (pdf)
OPROEP: De vlaamse auteursvereniging VAV heeft op 25 februari a.s. overleg met Clavis.
De Nederlandse VvL vraagt of Nederlandse auteurs met klachten zich ook snel bij haar willen melden, zodat zij deze kunnen doorspelen naar de VAV.
Het gaat om: naam, korte weergave van het probleem: titel van het boek en hoeveel jaren achterstand.
Graag alles schriftelijk naar vvl@vsenv.nl
OPROEP: BNO roept illustratoren op om klachten te melden.
UPDATE 28 februari 2011: ik heb begin februari nogmaals de bestanden van mijn niet leverbare boeken teruggevraagd. Op een verzoek in oktober 2010 was niet gereageerd. Willy vanden Poel belt mij persoonlijk hierover op en zegt dat in orde gemaakt kan worden als de illustratoren van mijn boeken ook hun rechten terugvragen. Hij bedankt me voor mijn blog en noemt het een zegen voor Clavis, omdat nu orde op zaken gesteld kan worden en bedankt me. Een fijn gesprek.
UPDATE 11 juli 2011
LRM stapt uit uitgeverij Clavis, artikel Gazet van Antwerpen
HOE NU VERDER?
Comments kunnen nog geplaatst worden bij het volgende bericht:
Uitgeverij Clavis, hoe nu verder?
Ik was van in de beginjaren auteur bij Clavis, toen een erg fijne uitgeverij. Met de groei kwamen ook de achterstallige betalingen en dat ging van kwaad naar erger. Tientallen keren hebben we het er onder elkaar over gehad en volgens mij was dit probleem gekend in de hele boekenwereld. Jaren geleden stapte ook ik over naar een andere uitgeverij en met de steun van het VAV werden de klachten gebundeld en aan een advocaat bezorgd.
Na mijn overstap werd bij Clavis nog een daar uitgegeven boek gepubliceerd in de reeks Boekentoppers en even vrolijk kreeg ik een paar maanden geleden bericht dat een ander boek zou heruitgegeven worden in een ‘winkeleditie’: van het eerste heb ik nog geen cent gezien, van het tweede heb ik het raden naar aantal, datum,…
Ik schrik van het aantal gedupeerden maar het ergst vind ik nog de open brief van de uitgever. Nadat men jarenlang zelfs niet de beleefdheid had om te antwoorden op je vraag naar betaling, staat zijn schrijven nu bol van woorden als ‘vertrouwen’ en ‘samenwerking’. Ik heb er ook eentje: misselijk.
Ik wil hier zeer klaar en duidelijk een aantal uitspraken van de heer Werck tegenspreken, als zouden de betalingsproblemen van de jongste jaren dateren (mijn problemen dateren van 6 jaar terug), dat het om voorbijgaande liquiditeitsproblemen zou gaan (dat was 6 jaar geleden ook al zo) en dat “de uiteindelijke afrekening altijd correct” zou zijn. Nadat ik mij in 2005 tot een advocaat had gewend om Clavis tot een betaling te dwingen, bleken de royalty afrekeningen die mij toegestuurd werden bij herhaling onvolledig en dus volstrekt onjuist. Er ontbraken al eens 4 van de 5 boeken, of de afrekening die over een vol jaar moest lopen, ging maar tot september. Dat soort reken- en boekhoudkundige blunders dus. Logisch ook, als je een dossier waarvoor een auteur zich al tot een advocaat heeft moeten wenden om het geregeld te krijgen, laat afhandelen door iemand “die dat voor de eerste keer doet” (zoals gesteld werd in een bijgaande mail). Logisch ook, als het je enige bedoeling is de procedure zo lang mogelijk te rekken en dus de kosten voor de tegenpartij zo hoog mogelijk te doen oplopen.
Toen mijn advocaat de heer Werck wees op de zeer onvolledige afrekening die mij was bezorgd, kreeg hij te horen dat Clavis alle middelen zou inzetten “tegen de heer Bernauw en hem van kwade trouw beschuldigen om deze zaak minnelijk te regelen, wat wij ten zeerste willen”.
– Bedreigingen en chantage… waar & wanneer hebben we dat nog gehoord, Rian? (Blijkbaar mag je er de heer Werck dus niet op wijzen dat zijn afrekeningen van geen kanten kloppen, want dan ben je ter kwader trouw bezig en wil je niks minnelijk regelen.)
Hoewel de uitgeverij toen al de exploitatie van mijn boeken moest stopgezet hebben, bleken die overigens nog vlot voorradig in de handel. Dat was o.a. het geval in de aan uitgeverij Clavis verbonden boekhandel Poespas, die de boeken ook meenam naar beurzen (in Aarschot heb ik dit met mijn eigen ogen kunnen vaststellen). En hoewel de restanten van de stocks moesten vernietigd worden, werden mijn boeken nog tot in 2007 te koop aangeboden bij Standaard Boekhandel in allerlei promo-pakketten.
Er zijn namen voor dit soort handelspraktijken en de beoefenaars ervan. Maar laat ik mij hier simpelweg beperken tot de uitspraken van de heer Werck: die zijn pertinent onwaar.
Mijn betalingen lopen ook ver achter,
maar omdat ik nog wat boeken heb lopen, waarvan ik nog niet weet wat ze gaan opbrengen, kan ik nog geen advocaat in de arm nemen. Dan zou ik hem volgend jaar waarschijnlijk weer nodig hebben, en het jaar daarop…
Dit ga je winnen Rian, ik weet het zeker. Succes!
Waarom verenigen alle dupeerden zich niet en nemen 1 advokatenkantoor onder de arm? Push die uitgeverij tot betalen met alle mogelijke rechtsmiddelen en vooral… EIS een punlieke boetedoening via alle mogelijke mediakanalen. Ben er zeker van dat men snel het roer van hand verandert… Succes aan allen die met deze uitgeverij in zee is gegaan of gaat…
Ook hier jammer genoeg hetzelfde verhaal.
In 2006 heb ik mijn debuut gemaakt bij Clavis. Mijn eindwerk werd omgetoverd in een boekje, en oh wat was ik fier en blij dat ik deze kans kreeg als pas afgestudeerde. Als een wervelwind ben ik daarna beginnen met illustreren, blijkbaar zagen ze heel wat in mij en meermaals kreeg ik te horen dat ik wel eens “een grote” kon worden. De opdrachten bleven binnen stromen en ik vond het heerlijk, mijn droom kwam uit.
Ik heb in die periode altijd een heel goed contact gehad met de mensen van Clavis. Ik ging er vaak langs met mijn schetsen en dan hadden we achteraf een fijne babbel.
In het begin lieten de betalingen niet zo heel lang op zich wachten, ik had natuurlijk de geruchten al wel gehoord van slechte betalingen enz., maar ik deed deze af als roddels.
Toen ik een hele grote opdracht binnen kreeg, een reeks sprookjesboeken, is het allemaal beginnen mis gaan. Vreemde contracten, onduidelijkheden, lelijke druk van mijn boeken (met als top-mislukking mijn laatste boek bij hen, een nachtmerrie gewoon), betalingen kwamen alsmaar later binnen, na er ettelijke keren op te wijzen, zeuren, aandringen, mailtjes sturen, facturen opnieuw opsturen, die ze dan zogezegd niet hadden aangekregen of verloren hadden gedaan. Er was altijd wel een excuus en ik wist niet beter, ik dacht “dat zal wel horen bij het reilen en zeilen in een uitgeverij, wat weet ik daar nu van, het komt allemaal wel goed en ik zal mijn zuurverdiende centjes wel krijgen”. Het geld was toen een bijzaak voor mij, kunnen illustreren was het allerbelangrijkste. Maar dat bleef niet zo, op een bepaald moment word je dat echt kotsbeu, en werd het ook alsmaar moeilijker om nog aan mijn boekjes verder te werken, ik kreeg er vreselijke stress door. Ik voelde me niet gerespecteerd.
Zelf had ik de energie niet meer om nog te zeuren achter mijn geld, dus nam mijn man het van me over. Dat leek in het begin te werken, de betalingen kwamen weer wat vlotter binnen (na veeeeel zagen en klagen en rond te tafel te zitten), en ik kreeg weer wat moed om er tegen aan te gaan. Bij de laatste boeken stopte de betalingen echter helemaal, en was ik stilletjes afscheid aan het nemen van mijn Clavis-avontuur, het deed me veel pijn en verdriet, maar het kon niet anders, ik had er echt zo genoeg van. Veel te trouw en te naïef ben ik geweest. Wat zullen ze daar wel niet gelachen hebben met mijn goedgelovigheid.
Ik voel me uitgemolken, op, leeg, heb lange tijd in een serieuze dip gezeten, kon niet meer genieten van mijn werk, tekenen is altijd mijn passie geweest, mijn grootste liefde, wel die liefde was bijna over.
Ondertussen werk ik voor een andere uitgeverij, een verschil van dag en nacht. Maar heel het Clavis-gedoe bleef me toch nog achtervolgen.
Al jullie reacties en de durf van Rian hebben mijn tekenvingers weer doen kriebelen, ik voel me enorm opgelucht, ik sta er niet meer alleen voor. Ik hoop dat Clavis nu eens goed gaat soul-searchen, gaat stoppen met het verzinnen van excuses en er eens echt iets aan gaat
doen. Want zonder ons illustratoren en auteurs zijn ze niks!
Het is vreselijk. Ik heb de hele middag al dit verhaal in mijn hoofd. Toen ik mijn blog schreef wist ik niet dat het zo erg en groot was. Voor mij is Clavis nooit mijn hoofduitgever geweest. Ik heb me kwaad gemaakt, het heeft me teveel energie gekost, maar – gelukkig – wist ik dat het niet normaal was. Ik debuteerde bij uitgeverij Gottmer en daar ging het heel anders. En ook educatieve uitgeverijen waar ik voor werkten betaalden gewoon een voorschot en jaarlijks de royalty’s.
Met het lezen van de ervaringen van anderen, begin ik nu pas echt boos te worden. En erg verdrietig.
Tjonge Rian, wat een lawine heeft je actie inmiddels veroorzaakt. Knap en dapper dat je dit hebt durven doen. Heb zelf in het verleden ook een paar keer te maken gehad met trage betalingen. Laten we hopen dat er nu iets zal veranderen voor alle auteurs en illustratoren die hiermee te maken hebben.
Veel sterkte!
Ik wil met klem reageren als zou het een probleem zijn van de laatste jaren. Ik put daarbij uit eigen ervaring. Tussen 1998 en 2003 heb ik heel intensief met hen samengewerkt. Heel veel lof voor de medewerkers van de uitgeverij waar ik toen mee samenwerkte, aan hen lag het zeker niet. Neen, zoals al zo vaak aangehaald in de talloze reacties, financieel ging het mis.
Betalingen sleepten aan, alsmaar opnieuw achter je centen aanzitten,… dat kruipt in je kleren. Inderdaad, slapeloze nachten, frustraties, bang afwachten,… zoals Leo eerder aanhaalde. Het werd een gevecht om mijn eigen zuurverdiende centen te ontvangen. Uiteindelijk ben ik gestopt middenin een opdracht, de cover was al verschenen in de catalogus, en ik werkte pas verder toen alle openstaande rekeningen werden betaald. Dat hielp, maar wat mij betreft, geen prettige manier van samenwerken.
En dat het om een kleine groep malcontenten zou gaan is volstrekt onwaar. Ik heb vele schrijnende persoonlijke verhalen gehoord in de periode dat ik voor hen werkte en ook achteraf. En die verhalen beperken zich echt niet alleen tot gedupeerde schrijvers en illustratoren.
Ik ben ook elders helemaal opnieuw begonnen, gelukkig een uitgeverij waarmee het prettig en loyaal samenwerken is. Het kan dus wel. En ik werkte samen met verschillende andere uitgeverijen in België en Nederland. Altijd een fijne, professionele samenwerking. Cowboy-toestanden heb ik er gelukkig nooit meer meegemaakt.
Je hebt blijkbaar één en ander kunnen losweken of op gang brengen… 🙂 Go for it en succes.
Net als Marjolein voel ik me verplicht te reageren op de verklaringen van Philippe Werck. Betalingsproblemen zijn zeker niet iets van de laatste jaren.
Ik heb 15 jaar bij Clavis gepubliceerd waarvan ik de laatst 10 jaar heb moeten horen, ‘nog even geduld, de problemen zijn bijna opgelost.’
Het is ook zeker niet het geval dat de zogenaamde succesauteurs allemaal mooi en netje op tijd betaald worden. (behalve Patrick Lagrou blijkbaar) Ook zij moeten zeuren om hun geld te krijgen, alleen hebben zij iets meer armslag, maar dan nog…
Door voortdurend druk uit te oefenen heb ik uiteindelijk altijd mijn geld gekregen, maar toch was eind 2009 het vertrouwen volledig zoek en heb ik met pijn in het hart mijn boeken achtergelaten om elders helemaal opnieuw te beginnen.
Naast de onmiddellijk betaling van alle schulden zou ik willen dat Clavis, ipv zich door deze crisis te bluffen, zijn verantwoordelijkheid neemt en deemoedig zijn excuses aanbiedt aan alle auteurs en illustratoren die slapeloze nachten, frustraties en een te hoge bloeddruk hebben overgehouden aan hun Clavis-avontuur.
Lieve auteurs en tekenaars.
Ik verzoek iedereen die klachten heeft wel echt contact op te nemen met het VvL.
Hoe meer zij kunnen verzamelen hoe beter het is. het kan ook anoniem. Denk niet: ik los het zelf wel met ze op of het valt wel mee.