Ik ben boos op uitgeverij Clavis. Ik zou u daar niet mee lastig vallen als ik de enige was. Maar deze uitgeverij komt er al jaren mee weg om haar illustratoren en schrijvers niet of veel te laat te betalen.
Toen ik in 2004 een tekst bij ze aanbood (Het lettercircus) werd ik door collega’s gewaarschuwd: met Clavis kun je fijn samenwerken, ze hebben goede redacteuren, ze zijn aardig, maar ze betalen niet. Ik confronteerde de redacteur met wie ik mijn eerste gesprek had hiermee en hij vertelde dat die problemen verleden tijd waren. Ze hadden er net een intern gesprek over gehad en alles zou beter geregeld worden. Daar kon ik op vertrouwen.
Het contract
Het standaard contract van Clavis was iets anders dan van de meeste uitgeverijen. Schrijvers kregen geen voorschot. Illustratoren wel, maar die hadden meer werk (aldus de uitgever). De schrijver ontvangt zijn eerste royaltyoverzicht één jaar na het verschijnen van een boek, daarna heeft de uitgever één kwartaal de tijd om te betalen.
Stel het schrijven duurt één jaar, daarna duurt het één jaar voordat het boek in de winkel ligt: dan duurt het ongeveer drie jaar voordat je uitbetaald krijgt.
Goed, zei ik en tekende het contract.
Mijn collega’s hadden gelijk. Clavis was erg leuk om mee samen te werken. Er werd veel aandacht aan de boeken besteed en ze waren erg aardig.
Een paar maanden later vroeg de uitgeverij mij of ik heel snel twee boekjes in de Sesamstraatserie wilde schrijven. Dat wilde ik, maar omdat ik dit in opdracht schreef wilde ik dit keer wel een voorschot. Dat werd beloofd, maar het contract kwam niet. Ik weigerde mijn teksten te mailen. ‘Je mag ons echt vertrouwen,’ schreven ze. Ik hield mijn poot stijf: eerst de contracten met voorschot. En zo geschiedde.
Ik schreef nog meer boeken voor Clavis: De stille dief en Beer en Bever.
Bedelen om betaling
Juni 2008 kwam ik erachter dat de royalty’s van oktober 2006 tot oktober 2007 (€ 3.364,13) niet betaald waren. Ettelijke mailtjes gingen over en weer.
‘Je hoort nog snel van me, lieve Rian.’
‘Zoals steeds stuur ik je een hartelijke en warme groet, lieve Rian.’
‘Ik weet zelf niet wat er misgegaan is, beste Rian, maar wil me natuurlijk zeker bij jou excuseren voor wat er misgelopen mocht zijn. ’
Dat klonk goed, maar er kwam geen geld. Ik bleef mailen.
‘Eind deze maand zal de betaling in orde gebracht worden.’
‘Ik heb vandaag nog contact opgenomen met de boekhouding om me te informeren over je betaling en het klopt dat er was toegezegd om de betaling eind juli in orde te brengen. Dat had ik ook duidelijk aan jou gecommuniceerd, maar de boekhouding laat me weten dat het echt niet gelukt is.’
Uiteindelijk heb ik na maanden zeuren betaald gekregen.
Heb jij betaald gekregen?
Augustus 2009 mailde een schrijfster mij: ‘Krijg jij wel betaald van Clavis?’ Van meer schrijvers en illustratoren hoorde ik dat er problemen waren met Clavis. Zodra ze stopten bij deze uitgever bleek het helemaal moeilijk om het geld te innen. Een illustrator vertelde mij dat hij altijd met Clavis zo werkt: eerst de openstaande betalingen storten en dan pas gaan de tekeningen weg.
Ik dook in de papieren en zag dat ik inmiddels weer € 2.298,33 tegoed had. Dat had al ruim een jaar geleden betaald moeten worden. Ik ben vaak zo druk dat ik niet altijd oplet of betalingen binnen komen. Ik ben schrijver: geen incassobureau. Opnieuw begon ik te mailen met verzoeken om het geld. Maar wat kun je doen als individuele schrijver? Je wilt de relatie niet verstoren. Dus je blijft beleefd aandringen. Je bedelt en smeekt.
Advocaat
In diezelfde tijd was mijn boek Het lettercircus uitverkocht. Clavis besloot het niet te herdrukken, maar als POD (printing on demand) aan te bieden. Ik schreef dat ik niet akkoord ging en claimde de rechten terug. Clavis vond dat POD onder de nevenrechten viel en we kwamen er niet uit.
Via de VvL (Vereniging van letterkundigen) kreeg ik een advocaat. Deze vertelde mij dat het boekcontract van Het lettercircus door Clavis niet werd nageleefd omdat ze de royalty’s niet betaald hadden, dus daarom kon worden ontbonden. De advocaat regelde ook dat ik al mijn achterstallige royalty’s (€ 2.298,33) betaald kreeg. De advocaat was bijna net zo duur, dus zonder hulp van de VvL had ik dit niet kunnen doen.
En nu?
Ik ben gestopt bij Clavis. Al mijn boeken bij hen zijn uitverkocht. Ik krijg nog € 242,43 van ze en dat mail ik ze ongeveer eens per week. Maar nu ik niet meer bij ze publiceer is het moeilijker. Reageerden ze vroeger nog met hartelijke boekengroetjes, nu zwijgen ze. Op 12 januari 2011 heb gemaild dat ik de publiciteit ging zoeken. Ook daarop zwegen ze.
Maar ik zwijg niet. Ik vind dat het zo niet langer kan. Het is voor schrijvers en illustratoren die nog bij Clavis publiceren lastig om openlijk ten strijde te trekken. ‘Je bijt niet in de hand die je voedt,’ zei een illustrator tegen me. Dus daarom doe ik het.
Meteen na plaatsing van dit blog heb ik een reactie gevraagd en beloofd dat ik die zou publiceren. Er kwam geen reactie. Op maandagochtend 9.46 uur heb ik dat nogmaals gedaan.
Ik hoop dat uitgeverij Clavis alsnog op dit blog gaat reageren. En ook van collega’s kinderboekenmakers hoor ik graag een reactie. Misschien kunnen we hier onze krachten bundelen.
UPDATE 25 januari 2011
Gisteren om 17.02 uur kreeg ik een mail van de directeur van uitgeverij Clavis, waarin onder meer stond dat hun raadsman mij zal contacteren om een gepaste schadevergoeding te eisen voor de schade die ik hen heb willen toebrengen met mijn blog.
UPDATE 26 januari 2011
Uitgeverij Clavis heeft een open brief verzonden aan haar auteurs en illustratoren.
Van hun raadsman heb ik niets meer vernomen.
Jeugdschrijvers in de clinch met uitgeverij, artikel in De Morgen
Auteurs klagen over Clavis, reportage op TVL
UPDATE 27 januari 2011
Limburgse investeringsmaatschappij LRM gaat onderzoeken of de aantijgingen over uitgeverij Clavis waar zijn.
Uitgeverij Clavis geeft toe dat ze auteurs laattijdig uitbetaalt, artikel in De Morgen
Uitgeverij Clavis onder vuur, artikel in Het belang van Limburg.
Liquiditeitsprobleem kan goede naam van Uitgeverij Clavis besmeuren, artikel in Focus op Hasselt
Vlaamse auteursvereniging roept gedupeerden op zich te melden.
Philippe Werck (Clavis): ‘We zijn absoluut correct in onze afrekeningen’, artikel in Boekblad
UPDATE 29 januari 2011
Onderzoek naar achterstallige betalingen bij kinderboekenuitgever, artikel in De Morgen.
Auteursbond wijst uitgeverij Clavis terecht, artikel in De standaard.
We betalen te laat, maar wel correct, artikel in Het Belang van Limburg
UPDATE 30 januari 2011
LRM onderzoekt toestand bij Clavis, reportage TVL
UPDATE 31 januari 2011
Problemen betaling door Clavis lijken structureel, artikel in Boekblad
UPDATE 2 februari 2011
Persbericht Clavis en LRM (pdf)
Opvallend: LRM stelt nieuwe CEO Clavis aan, artikel op Limburgnieuws.be
Nieuwe topman bij uitgeverij Clavis, artikel op Het belang van limburg
Doorbraak in Clavisdossier! persbericht van Vlaamse auteursvereniging
Investeringsmaatschappij LRM bedingt nieuwe CEO bij Clavis, artikel in Boekblad
Oproep BNO aan illustratoren om klachten te melden.
Oprichter Radson Alutherm moet Clavis bijsturen, artikel Madeinlimburg.be
Nieuwe baas bij Clavis, reportage op TVL
Nieuwe CEO Willy Vanden Poel moet orde op zaken stellen bij Clavis, artikel in Focus op Hasselt
Clavis stelt nieuwe CEO aan na misstanden, artikel op Boekblog.
Probleem bij Clavis zo snel mogelijk oplossen, artikel op deredactie.be
Nieuwe topman bij uitgeverij Clavis, artikel boekenvak.be
UPDATE 3 februari 2011
Willy Vanden Poel is nieuwe topman bij uitgeverij Clavis, artikel Nieuwsblad.be (pdf)
Nieuwe topman bij Clavis na klachten over wanbetaling, artikel De Morgen (pdf)
Jeugdboekenuitgever krijgt waakhond, artikel in De standaard (pdf)
Nieuwe topman uitgeverij Clavis onderzoekt klachten wanbetalingen, artikel in Het laatste Nieuws (pdf)
Grote schoonmaak bij Clavis, artikel in De Standaard Mobiel
UPDATE 5 februari 2011
Uitgeverij Clavis vervangt top na klachten over trage betaling, artikel in NRC (pdf)
OPROEP: De vlaamse auteursvereniging VAV heeft op 25 februari a.s. overleg met Clavis.
De Nederlandse VvL vraagt of Nederlandse auteurs met klachten zich ook snel bij haar willen melden, zodat zij deze kunnen doorspelen naar de VAV.
Het gaat om: naam, korte weergave van het probleem: titel van het boek en hoeveel jaren achterstand.
Graag alles schriftelijk naar vvl@vsenv.nl
OPROEP: BNO roept illustratoren op om klachten te melden.
UPDATE 28 februari 2011: ik heb begin februari nogmaals de bestanden van mijn niet leverbare boeken teruggevraagd. Op een verzoek in oktober 2010 was niet gereageerd. Willy vanden Poel belt mij persoonlijk hierover op en zegt dat in orde gemaakt kan worden als de illustratoren van mijn boeken ook hun rechten terugvragen. Hij bedankt me voor mijn blog en noemt het een zegen voor Clavis, omdat nu orde op zaken gesteld kan worden en bedankt me. Een fijn gesprek.
UPDATE 11 juli 2011
LRM stapt uit uitgeverij Clavis, artikel Gazet van Antwerpen
HOE NU VERDER?
Comments kunnen nog geplaatst worden bij het volgende bericht:
Uitgeverij Clavis, hoe nu verder?
@de boekhandel: Geen Clavisboeken meer kopen/verkopen straft ons dubbel.Het is niet de bedoeling dat de uitgeverij overkop gaat, dan zien we ons geld zeker niet.
Welk advies geven jullie, auteurs en illustratoren aan de boekhandel? Geen Clavis meer verkopen = jullie broodroven. Ook al is er momenteel weinig brood.
Dit is de reactie van de heer Werck op onze locale zender…
> http://www.tvl.be/nl/2011-01-26/auteurs-klagen-over-clavis/
Beste Rian
ik steun je claim. Al in 2000 had ik problemen met de manier waarop Philip Werck omgaat met zijn auteurs. Het verhaaltje Waaiewind dat ik schreef en opstuurde wilden ze graag laten illustreren door een nieuwe illustratrice, Eva Haentjens. Het leek me eerlijk om 50/50 te doen voor de vergoeding. Maar Philip Werck zei keihard waar ik bijzat dat 2,5% voor de auteur normaal was, terwijl het mijn verhaal was. Eva Haentjens heeft niet gereageerd en rustig de 7,5% geïncasseerd, terwijl ik mijn verhaal heel vaak heb moeten aanpassen omdat zij steeds elementen uit mijn tekst in haar tekeningen overnam. Het contract dat ik daarna kreeg aangeboden zei dat ik de eerste 6 jaar al mijn manuscripten eerst aan Clavis moest aanbieden. Ik weigerde dat te tekenen en uiteindelijk zijn de 6 jaar vervangen door 2 jaar. Uit pure teleurstelling heb ik daarna het contact met Clavis verbroken, geen manuscripten meer aangeboden en mogelijk achterstallige betalingen laten zitten.
Zettum op! Je mag altijd contact met me opnemen.
Een dapper blog! Hopelijk lost het wat op! Succes in de strijd!
Ik vraag me af wat de heer Werck onder de “afgelopen jaren” verstaat. In 2004 illustreerde ik een boek, in 2005 opnieuw één. Dat was toen met de redacteur Gert De Nutte.
Aan het laatste boek ben ik pas willen beginnen nadat de betaling van het voorschot voor het vorige in orde kwam, dat is zowat het enige drukkingsmiddel dat je hebt.
(Zeven jaar geleden valt blijkbaar onder “de afgelopen jaren”)
Ik krijg nog af en toe afrekeningen die vervolgens niet of veel te laat betaald worden, dit gaat om erg kleine bedragen. De moed ontbreekt me een beetje om dat allemaal precies uit te zoeken voor de VAV…
Marjolein,
Dat is een probleem waar wij in het verleden ook al mee in aanraking kwamen. Veel auteurs en illustratoren zijn ontevreden. Maar de hele administratieve puzzel op een rijtje zetten, is een tijdrovend proces. De klachten over het gebrek aan transparantie in de Clavisboekhouding zijn ook al niet meer van gisteren, en het is precies dat wat veel auteurs afschrikt. Al die mails, al die brieven, contracten, nagekomen en niet nagekomen toestanden … gaan uitzoeken, kost je als auteur veel tijd en energie. Toch is dat precies wat een advocaat nodig heeft, want anders heb je gewoon geen dossier. En voor veel auteurs is dat een grote stap, waar ze vaak de moed niet voor hebben. Wij hebben daar begrip voor, maar zo werkt het nu eenmaal. Geen dossier = geen poot om op te staan = geen geld …
Philippe Werck van Clavis heeft op verzoek van Boekblad gereageerd; uit het artikel van Vincent Elzinga heb ik deze twee citaten overgenomen:
‘Afgelopen jaren is Clavis snel gegroeid en daarmee is een kapitaalbehoefte ontstaan. Veel van ons kapitaal zit immers in de voorraden. Sommige auteurs zijn daar de dupe van.’
‘We zijn inderdaad laat met de royalty’s. Het is goed dat te erkennen en er een oplossing voor te vinden. Onze auteurs gaan ons ter harte en we appreciëren hun inbreng erg.’
Werck trekt het boetekleed niet echt aan. Hij meent dat er op de site van Rian Visser met modder wordt gegooid, ook door mensen die nooit met Clavis hebben gewerkt.
Het excuus dat het hier gaat om recente problemen door een te snelle groei van de uitgeverij houdt geen steek. 15 jaar geleden heb ik de Clavis-deur al achter mij dicht getrokken omwille van dezelfde betalingsproblemen. Tot mijn verbijstering moet ik vaststellen dat er nog niks veranderd is.
hieronder een summiere samenvatting van mijn Clavis-verhaal:
http://annacoudenysblogt.wordpress.com/2011/01/26/grote-niet-zo-jolige-verontwaardiging/
Ik reageer even omdat ik onlangs een contract heb afgesloten voor een boek bij Clavis. Deze berichten maken dat mijn enthousiasme plaats maakt voor hevige twijfel. Ik schrik me een hoedje van deze berichten. Ik weet als tekenaar dat je soms wat extra meters moet maken en neem het voor lief dat lang niet elk uur dat ik kromgebogen boven mijn papier hang betaald wordt. (De tol die je schijnt te moeten betalen voor je creativiteit 😉 Maar ik vraag me nu zeer sterk af of ik wel verder moet gaan met het contract… In hoeverre kan ik nog onder een vers getekend contract uit? Is er iemand die daar wat over kan zeggen?
Nog even voor Rian: goed dat je dit hebt aangeslingerd!
Met grote verbazing zie ik het aantal reacties nog altijd stijgen.
Ik had al anoniem gereageerd maar nu doe ik het nogmaals onder mijn eigen naam. Ik wist al dat het erg was, maar zo erg…? Ik ben inderdaad altijd betaald maar steeds véél te laat en na onnoemelijk veel mailen en telefoneren.
Alles is al vele keren gezegd maar wat ik altijd het ergste vond was de onmacht die je voelde als je weer eens afgewimpeld werd. En inderdaad de verloren energie die daarin kroop! Terwijl ik dit neerschrijf komt het “rottige” gevoel dat ik toen ervoer alweer opzetten.
De enkeling (blijkbaar) die geen problemen ondervond mag zich zeer gelukkig prijzen!!! Denkt u echt dat wij hier allemaal gefrustreerde loosers zijn? Man toch…
Gelukkig zijn er nog andere uitgevers die ons illustratoren en auteurs wel op een correcte manier behandelen.