Ik ben boos op uitgeverij Clavis. Ik zou u daar niet mee lastig vallen als ik de enige was. Maar deze uitgeverij komt er al jaren mee weg om haar illustratoren en schrijvers niet of veel te laat te betalen.
Toen ik in 2004 een tekst bij ze aanbood (Het lettercircus) werd ik door collega’s gewaarschuwd: met Clavis kun je fijn samenwerken, ze hebben goede redacteuren, ze zijn aardig, maar ze betalen niet. Ik confronteerde de redacteur met wie ik mijn eerste gesprek had hiermee en hij vertelde dat die problemen verleden tijd waren. Ze hadden er net een intern gesprek over gehad en alles zou beter geregeld worden. Daar kon ik op vertrouwen.
Het contract
Het standaard contract van Clavis was iets anders dan van de meeste uitgeverijen. Schrijvers kregen geen voorschot. Illustratoren wel, maar die hadden meer werk (aldus de uitgever). De schrijver ontvangt zijn eerste royaltyoverzicht één jaar na het verschijnen van een boek, daarna heeft de uitgever één kwartaal de tijd om te betalen.
Stel het schrijven duurt één jaar, daarna duurt het één jaar voordat het boek in de winkel ligt: dan duurt het ongeveer drie jaar voordat je uitbetaald krijgt.
Goed, zei ik en tekende het contract.
Mijn collega’s hadden gelijk. Clavis was erg leuk om mee samen te werken. Er werd veel aandacht aan de boeken besteed en ze waren erg aardig.
Een paar maanden later vroeg de uitgeverij mij of ik heel snel twee boekjes in de Sesamstraatserie wilde schrijven. Dat wilde ik, maar omdat ik dit in opdracht schreef wilde ik dit keer wel een voorschot. Dat werd beloofd, maar het contract kwam niet. Ik weigerde mijn teksten te mailen. ‘Je mag ons echt vertrouwen,’ schreven ze. Ik hield mijn poot stijf: eerst de contracten met voorschot. En zo geschiedde.
Ik schreef nog meer boeken voor Clavis: De stille dief en Beer en Bever.
Bedelen om betaling
Juni 2008 kwam ik erachter dat de royalty’s van oktober 2006 tot oktober 2007 (€ 3.364,13) niet betaald waren. Ettelijke mailtjes gingen over en weer.
‘Je hoort nog snel van me, lieve Rian.’
‘Zoals steeds stuur ik je een hartelijke en warme groet, lieve Rian.’
‘Ik weet zelf niet wat er misgegaan is, beste Rian, maar wil me natuurlijk zeker bij jou excuseren voor wat er misgelopen mocht zijn. ’
Dat klonk goed, maar er kwam geen geld. Ik bleef mailen.
‘Eind deze maand zal de betaling in orde gebracht worden.’
‘Ik heb vandaag nog contact opgenomen met de boekhouding om me te informeren over je betaling en het klopt dat er was toegezegd om de betaling eind juli in orde te brengen. Dat had ik ook duidelijk aan jou gecommuniceerd, maar de boekhouding laat me weten dat het echt niet gelukt is.’
Uiteindelijk heb ik na maanden zeuren betaald gekregen.
Heb jij betaald gekregen?
Augustus 2009 mailde een schrijfster mij: ‘Krijg jij wel betaald van Clavis?’ Van meer schrijvers en illustratoren hoorde ik dat er problemen waren met Clavis. Zodra ze stopten bij deze uitgever bleek het helemaal moeilijk om het geld te innen. Een illustrator vertelde mij dat hij altijd met Clavis zo werkt: eerst de openstaande betalingen storten en dan pas gaan de tekeningen weg.
Ik dook in de papieren en zag dat ik inmiddels weer € 2.298,33 tegoed had. Dat had al ruim een jaar geleden betaald moeten worden. Ik ben vaak zo druk dat ik niet altijd oplet of betalingen binnen komen. Ik ben schrijver: geen incassobureau. Opnieuw begon ik te mailen met verzoeken om het geld. Maar wat kun je doen als individuele schrijver? Je wilt de relatie niet verstoren. Dus je blijft beleefd aandringen. Je bedelt en smeekt.
Advocaat
In diezelfde tijd was mijn boek Het lettercircus uitverkocht. Clavis besloot het niet te herdrukken, maar als POD (printing on demand) aan te bieden. Ik schreef dat ik niet akkoord ging en claimde de rechten terug. Clavis vond dat POD onder de nevenrechten viel en we kwamen er niet uit.
Via de VvL (Vereniging van letterkundigen) kreeg ik een advocaat. Deze vertelde mij dat het boekcontract van Het lettercircus door Clavis niet werd nageleefd omdat ze de royalty’s niet betaald hadden, dus daarom kon worden ontbonden. De advocaat regelde ook dat ik al mijn achterstallige royalty’s (€ 2.298,33) betaald kreeg. De advocaat was bijna net zo duur, dus zonder hulp van de VvL had ik dit niet kunnen doen.
En nu?
Ik ben gestopt bij Clavis. Al mijn boeken bij hen zijn uitverkocht. Ik krijg nog € 242,43 van ze en dat mail ik ze ongeveer eens per week. Maar nu ik niet meer bij ze publiceer is het moeilijker. Reageerden ze vroeger nog met hartelijke boekengroetjes, nu zwijgen ze. Op 12 januari 2011 heb gemaild dat ik de publiciteit ging zoeken. Ook daarop zwegen ze.
Maar ik zwijg niet. Ik vind dat het zo niet langer kan. Het is voor schrijvers en illustratoren die nog bij Clavis publiceren lastig om openlijk ten strijde te trekken. ‘Je bijt niet in de hand die je voedt,’ zei een illustrator tegen me. Dus daarom doe ik het.
Meteen na plaatsing van dit blog heb ik een reactie gevraagd en beloofd dat ik die zou publiceren. Er kwam geen reactie. Op maandagochtend 9.46 uur heb ik dat nogmaals gedaan.
Ik hoop dat uitgeverij Clavis alsnog op dit blog gaat reageren. En ook van collega’s kinderboekenmakers hoor ik graag een reactie. Misschien kunnen we hier onze krachten bundelen.
UPDATE 25 januari 2011
Gisteren om 17.02 uur kreeg ik een mail van de directeur van uitgeverij Clavis, waarin onder meer stond dat hun raadsman mij zal contacteren om een gepaste schadevergoeding te eisen voor de schade die ik hen heb willen toebrengen met mijn blog.
UPDATE 26 januari 2011
Uitgeverij Clavis heeft een open brief verzonden aan haar auteurs en illustratoren.
Van hun raadsman heb ik niets meer vernomen.
Jeugdschrijvers in de clinch met uitgeverij, artikel in De Morgen
Auteurs klagen over Clavis, reportage op TVL
UPDATE 27 januari 2011
Limburgse investeringsmaatschappij LRM gaat onderzoeken of de aantijgingen over uitgeverij Clavis waar zijn.
Uitgeverij Clavis geeft toe dat ze auteurs laattijdig uitbetaalt, artikel in De Morgen
Uitgeverij Clavis onder vuur, artikel in Het belang van Limburg.
Liquiditeitsprobleem kan goede naam van Uitgeverij Clavis besmeuren, artikel in Focus op Hasselt
Vlaamse auteursvereniging roept gedupeerden op zich te melden.
Philippe Werck (Clavis): ‘We zijn absoluut correct in onze afrekeningen’, artikel in Boekblad
UPDATE 29 januari 2011
Onderzoek naar achterstallige betalingen bij kinderboekenuitgever, artikel in De Morgen.
Auteursbond wijst uitgeverij Clavis terecht, artikel in De standaard.
We betalen te laat, maar wel correct, artikel in Het Belang van Limburg
UPDATE 30 januari 2011
LRM onderzoekt toestand bij Clavis, reportage TVL
UPDATE 31 januari 2011
Problemen betaling door Clavis lijken structureel, artikel in Boekblad
UPDATE 2 februari 2011
Persbericht Clavis en LRM (pdf)
Opvallend: LRM stelt nieuwe CEO Clavis aan, artikel op Limburgnieuws.be
Nieuwe topman bij uitgeverij Clavis, artikel op Het belang van limburg
Doorbraak in Clavisdossier! persbericht van Vlaamse auteursvereniging
Investeringsmaatschappij LRM bedingt nieuwe CEO bij Clavis, artikel in Boekblad
Oproep BNO aan illustratoren om klachten te melden.
Oprichter Radson Alutherm moet Clavis bijsturen, artikel Madeinlimburg.be
Nieuwe baas bij Clavis, reportage op TVL
Nieuwe CEO Willy Vanden Poel moet orde op zaken stellen bij Clavis, artikel in Focus op Hasselt
Clavis stelt nieuwe CEO aan na misstanden, artikel op Boekblog.
Probleem bij Clavis zo snel mogelijk oplossen, artikel op deredactie.be
Nieuwe topman bij uitgeverij Clavis, artikel boekenvak.be
UPDATE 3 februari 2011
Willy Vanden Poel is nieuwe topman bij uitgeverij Clavis, artikel Nieuwsblad.be (pdf)
Nieuwe topman bij Clavis na klachten over wanbetaling, artikel De Morgen (pdf)
Jeugdboekenuitgever krijgt waakhond, artikel in De standaard (pdf)
Nieuwe topman uitgeverij Clavis onderzoekt klachten wanbetalingen, artikel in Het laatste Nieuws (pdf)
Grote schoonmaak bij Clavis, artikel in De Standaard Mobiel
UPDATE 5 februari 2011
Uitgeverij Clavis vervangt top na klachten over trage betaling, artikel in NRC (pdf)
OPROEP: De vlaamse auteursvereniging VAV heeft op 25 februari a.s. overleg met Clavis.
De Nederlandse VvL vraagt of Nederlandse auteurs met klachten zich ook snel bij haar willen melden, zodat zij deze kunnen doorspelen naar de VAV.
Het gaat om: naam, korte weergave van het probleem: titel van het boek en hoeveel jaren achterstand.
Graag alles schriftelijk naar vvl@vsenv.nl
OPROEP: BNO roept illustratoren op om klachten te melden.
UPDATE 28 februari 2011: ik heb begin februari nogmaals de bestanden van mijn niet leverbare boeken teruggevraagd. Op een verzoek in oktober 2010 was niet gereageerd. Willy vanden Poel belt mij persoonlijk hierover op en zegt dat in orde gemaakt kan worden als de illustratoren van mijn boeken ook hun rechten terugvragen. Hij bedankt me voor mijn blog en noemt het een zegen voor Clavis, omdat nu orde op zaken gesteld kan worden en bedankt me. Een fijn gesprek.
UPDATE 11 juli 2011
LRM stapt uit uitgeverij Clavis, artikel Gazet van Antwerpen
HOE NU VERDER?
Comments kunnen nog geplaatst worden bij het volgende bericht:
Uitgeverij Clavis, hoe nu verder?
Met betrekking tot het laatste nieuws ben ik benieuwd of Clavis de belofte (?!) om een advocaat op je dak te sturen nakomt. Het zou erg interessant zijn om zo’n zaak publiekelijk uit te vechten, in Vlaanderen of in Nederland. Maar ik denk dat het een loos dreigement (!?) is en ik begrijp ook niet goed waarom de directeur van Clavis je deze laatste mail heeft gestuurd. Nou ja, ik begrijp het wel: het zal uit woede en onmacht zijn.
Waar ik wel een beetje verdrietig van ben is dat naar aanleiding van jouw publieke klacht ineens veel meer (al of niet anonieme) schrijvers/tekenaars hun beklag doen, terwijl ze daar tot nu toe kennelijk hun mond over hielden. Waarom trokken zij niet eerder aan de bel? Was dat echt een kwestie van niet durven?
inderdaad niet durven… angst om je boek helemaal te verliezen, het gefluister over moorddadige advocaten die je meteen laster en eerroof aansmeren, het gevoel er helemaal alleen voor te staan
Heb wel eens een soortgelijke actie voorbij zien komen over Clavis. Stond zelf te ver weg om alle aandacht en energie er in te steken. Er is toentertijd ook bij een bond uitgezocht wat er gedaan kon worden, maar dat was veel werk en risico met weinig zekerheid op succes. Een actie als deze van haar vergt dus idd veel lef,heel veel energie en misschien ook wel geld(advocaten en mislopen van opdrachten). Als je in het netwerk van uitgevers als zeurkont te boek komt te staan is het niet echt bevordelijk voor komende opdrachten.
En dat is wat je als auteur en illustrator wilt, je werk doen. Een wanbetaling op de koop toe dan? Al met al is het dus een afweging van hoeveel lef en tijd heb je over voor hoeveel positief effect.
Ik snap dus de tegenstand wel, maar heb ook dan ook des te meer respect voor Rian.
Uiteraard is het een kwestie van niet durven, Ted. Clavis heeft al vaker auteurs bedreigd en ik denk dat geen enkele auteur het ziet zitten om een dure rechtszaak aan zijn/haar been te krijgen wanneer hij/zij het wangedrag van de uitgeverij aan de grote klok hangt. Een paar jaar geleden ben ik op de Antwerpse Boekenbeurs zwaar in aanvaring gekomen met de directie van Clavis omdat ik het gewaagd had om een debuterende auteur mijn mening over de uitgeverij te geven. Gelukkig hadden ze geen tastbare bewijzen en konden ze ook niets tegen mij beginnen.
Ook vanuit de Vlaamse Auteursvereniging wordt auteurs aangeraden om het stil te houden en de strijd via de vereniging te voeren. Het verleden heeft echter uitgewezen dat dit geen zoden aan de dijk brengt.
Dankzij Rians moed is het stilzwijgen nu doorbroken. Vandaag staat in de krant “De Morgen” een paginagroot artikel over deze zaak. De directie van Clavis is niet bereikbaar voor commentaar. Ze kunnen zich nu niet langer achter zijn advocaten verstoppen.
Eender welke advokaat die Clavis moet verdedigen en eerst al deze commentaar tegen Clavis leest over hun financieel wangedrag, zal nog geen klein beetje “retainer” eisen vooraleer ook maar 1 gerechtelijke poot te zetten… hahaha en zo is de cirkel dicht.
Brian Clifton
Het is moeilijk om stappen te nemen als de kans groot is dat je er niets aan overhoudt. Of niets… een situatie als deze is uitermate kwetsend voor je loyaliteit, talent, vertrouwen. En dan heb ik het nog niet eens over geld. De afgelopen tijd heb ik steeds afgewogen wat het beste voor mezelf zou zijn. Ik probeer me langzaam los te maken van Clavis in de hoop nog te krijgen waar ik recht op heb. Iedereen die ervaringen heeft met Clavis weet dat ze niets van zich laten horen als je eenmaal gebroken hebt.(Alleen al om die reden blijf ik anoniem, hoe erg ik dat ook vind.) Een advocaat kan ik niet betalen, bovendien denk ik dat de energie die ik daar aan kwijt zou zijn schadelijk is voor mijn ontwikkeling als illustrator en de fantastische projecten waar ik nu aan werk. Ik moet er niet aan denken om, zoals ik in een eerder bericht las, te stoppen met mijn werk.
Ik heb veel waardering voor Rian en ben opgelucht dat er zoveel aandacht en steun voor haar initiatief is.
Misschien kunnen alle clavis-auteurs en -illustratoren van deze gelegenheid gebruik maken om aan één touw te trekken en geen werk meer in te leveren tot wanneer Clavis alle openstaande rekeningen betaald heeft. Als we het allemaal tegelijk doen hebben ze echt wel een probleem.
Dat is misschien wel een concreet plan, het aan één touw trekken en geen werk meer inleveren tot alle rekeningen betaald zijn. Soort van staking dus…
En degenen die vruchteloos op hun geld zitten te wachten: naar de Vlaamse Auteursvereniging (of een Nederlandse tegenhanger), om je aan te sluiten bij de zaak die VAV heeft geopend tegen Clavis. Ik heb van een medewerker van de VAV gesproken en heb van haar gehoord dat deze aanpak werkt: elke keer advocaat Verroken hen aanmaant tot een volgende schijf van betalingen, gebeuren de betalingen daadwerkelijk! Het is geen ideale manier van werken, maar het lijkt de enige manier te zijn waarop Clavis betaalt.
Sja Rianne, het is ons aller nachtmerrie. Goed dat je de strijd aan gaat. Heb je blog ook maar naar mijn Facebook-pagina gekopieerd.
Alle sterkte!
Bies
Bedankt Rian, knap en goed dat je het naar buiten brengt! Het is erg dat er zo laat wordt uitbetaald, en je achter je geld aan moet zitten. Ze hebben mij tot nu toe nog altijd betaald, al wel laat. Ik vind het echt diep triest, al deze reacties te lezen, zo veel onrecht. Ik hoop dat dat hier iets goed uit gaat komen, goed dat het nu openbaar is. Hoop dat het een goede wending gaat krijgen, voor de gedupeerde en de mensen die er nog midden in zitten…
Rian, respect!
Het artikel uit De Morgen, 26 januari 2011, is te vinden op Image Shack:
http://img35.imageshack.us/img35/2549/wanpraktijkenclavis.gif
Artikel geschreven door Dirk Leyman.
Ik heb ook zo’n klote-ervaring met Clavis achter de rug, en dan nog wel als componist : enkele jaren geleden produceerden Marc de Bel en ikzelf de liedjes-cd Het Grote Boeboeksbal met zangeres Riet Muylaert van Jackobond voor bij het gelijknamige boek van Marc. Duidelijk overeengekomen afspraak was : payment upon delivery. Dus op de dag van de levering zelf, een rit van Antwerpen naar Hasselt en terug, lever ik alle cd’s af tegen een bankcheque. Ik ben toen voor alle zekerheid met die cheque naar het bankkantoor in kwestie in Hasselt gestapt om hem direkt te verzilveren, and sure enough, cheque was niet gedekt … motherfucker.
Uiteraard ben ik teruggereden en heb -nog voor ze wisten van waar de wind kwam- gelijk een wervelwind de hele levering terug meegenomen.
Mensen die niet de guts hebben om open te communiceren over een tijdelijk probleem zodat er eerlijk en produktief kan verder gewerkt worden, horen in geen enkele business thuis.
-Brian Clifton, componist-
Wat nou “schade die je hen hebt willen toebrengen”? Je vertelt alleen de waarheid, je liegt nergens. Als door de waarheid Clavis schade wordt toegebracht, dan heeft Clavis dat aan zichzelf te danken.
Ik betwijfel of dit ooit nog goed komt bij Clavis. Ik hoorde dat er weer een verhuis op stapel staat waar weer veel geld voor nodig is. Wij hebben als auteur/illustrator de baas zijn echtscheiding, de bouw van het huidige kantoor en zijn 3-jaarlijkse wagen (merk met 4 sterretjes)betaald.
Op deze blog klinkt ook de oproep van geen Clavisboeken meer te kopen. Ik denk dat we op die manier als auteur nog een tweede keer gestraft worden. Er moet een andere manier zijn.
Heb een link en comment geplaatst op mijn Facebook pagina. Wens iedereen sterkte met het afbouwen van hun relaties met Clavis!
Toen ik debuteerde waren vier uitgeverijen geïnteresseerd, waaronder Clavis, die als eerste reageerde. Ik belde jeugdschrijvers op om te vragen wat hun ervaringen waren met die uitgeverijen. Ze waren unaniem: ‘Wie je ook kiest, ga niet naar Clavis! Ze betalen niet!’
Bedankt dat jullie mij gewaarschuwd hebben! En bedankt Rian dat je dit in de openbaarheid brengt.