Ik ben boos op uitgeverij Clavis. Ik zou u daar niet mee lastig vallen als ik de enige was. Maar deze uitgeverij komt er al jaren mee weg om haar illustratoren en schrijvers niet of veel te laat te betalen.
Toen ik in 2004 een tekst bij ze aanbood (Het lettercircus) werd ik door collega’s gewaarschuwd: met Clavis kun je fijn samenwerken, ze hebben goede redacteuren, ze zijn aardig, maar ze betalen niet. Ik confronteerde de redacteur met wie ik mijn eerste gesprek had hiermee en hij vertelde dat die problemen verleden tijd waren. Ze hadden er net een intern gesprek over gehad en alles zou beter geregeld worden. Daar kon ik op vertrouwen.
Het contract
Het standaard contract van Clavis was iets anders dan van de meeste uitgeverijen. Schrijvers kregen geen voorschot. Illustratoren wel, maar die hadden meer werk (aldus de uitgever). De schrijver ontvangt zijn eerste royaltyoverzicht één jaar na het verschijnen van een boek, daarna heeft de uitgever één kwartaal de tijd om te betalen.
Stel het schrijven duurt één jaar, daarna duurt het één jaar voordat het boek in de winkel ligt: dan duurt het ongeveer drie jaar voordat je uitbetaald krijgt.
Goed, zei ik en tekende het contract.
Mijn collega’s hadden gelijk. Clavis was erg leuk om mee samen te werken. Er werd veel aandacht aan de boeken besteed en ze waren erg aardig.
Een paar maanden later vroeg de uitgeverij mij of ik heel snel twee boekjes in de Sesamstraatserie wilde schrijven. Dat wilde ik, maar omdat ik dit in opdracht schreef wilde ik dit keer wel een voorschot. Dat werd beloofd, maar het contract kwam niet. Ik weigerde mijn teksten te mailen. ‘Je mag ons echt vertrouwen,’ schreven ze. Ik hield mijn poot stijf: eerst de contracten met voorschot. En zo geschiedde.
Ik schreef nog meer boeken voor Clavis: De stille dief en Beer en Bever.
Bedelen om betaling
Juni 2008 kwam ik erachter dat de royalty’s van oktober 2006 tot oktober 2007 (€ 3.364,13) niet betaald waren. Ettelijke mailtjes gingen over en weer.
‘Je hoort nog snel van me, lieve Rian.’
‘Zoals steeds stuur ik je een hartelijke en warme groet, lieve Rian.’
‘Ik weet zelf niet wat er misgegaan is, beste Rian, maar wil me natuurlijk zeker bij jou excuseren voor wat er misgelopen mocht zijn. ’
Dat klonk goed, maar er kwam geen geld. Ik bleef mailen.
‘Eind deze maand zal de betaling in orde gebracht worden.’
‘Ik heb vandaag nog contact opgenomen met de boekhouding om me te informeren over je betaling en het klopt dat er was toegezegd om de betaling eind juli in orde te brengen. Dat had ik ook duidelijk aan jou gecommuniceerd, maar de boekhouding laat me weten dat het echt niet gelukt is.’
Uiteindelijk heb ik na maanden zeuren betaald gekregen.
Heb jij betaald gekregen?
Augustus 2009 mailde een schrijfster mij: ‘Krijg jij wel betaald van Clavis?’ Van meer schrijvers en illustratoren hoorde ik dat er problemen waren met Clavis. Zodra ze stopten bij deze uitgever bleek het helemaal moeilijk om het geld te innen. Een illustrator vertelde mij dat hij altijd met Clavis zo werkt: eerst de openstaande betalingen storten en dan pas gaan de tekeningen weg.
Ik dook in de papieren en zag dat ik inmiddels weer € 2.298,33 tegoed had. Dat had al ruim een jaar geleden betaald moeten worden. Ik ben vaak zo druk dat ik niet altijd oplet of betalingen binnen komen. Ik ben schrijver: geen incassobureau. Opnieuw begon ik te mailen met verzoeken om het geld. Maar wat kun je doen als individuele schrijver? Je wilt de relatie niet verstoren. Dus je blijft beleefd aandringen. Je bedelt en smeekt.
Advocaat
In diezelfde tijd was mijn boek Het lettercircus uitverkocht. Clavis besloot het niet te herdrukken, maar als POD (printing on demand) aan te bieden. Ik schreef dat ik niet akkoord ging en claimde de rechten terug. Clavis vond dat POD onder de nevenrechten viel en we kwamen er niet uit.
Via de VvL (Vereniging van letterkundigen) kreeg ik een advocaat. Deze vertelde mij dat het boekcontract van Het lettercircus door Clavis niet werd nageleefd omdat ze de royalty’s niet betaald hadden, dus daarom kon worden ontbonden. De advocaat regelde ook dat ik al mijn achterstallige royalty’s (€ 2.298,33) betaald kreeg. De advocaat was bijna net zo duur, dus zonder hulp van de VvL had ik dit niet kunnen doen.
En nu?
Ik ben gestopt bij Clavis. Al mijn boeken bij hen zijn uitverkocht. Ik krijg nog € 242,43 van ze en dat mail ik ze ongeveer eens per week. Maar nu ik niet meer bij ze publiceer is het moeilijker. Reageerden ze vroeger nog met hartelijke boekengroetjes, nu zwijgen ze. Op 12 januari 2011 heb gemaild dat ik de publiciteit ging zoeken. Ook daarop zwegen ze.
Maar ik zwijg niet. Ik vind dat het zo niet langer kan. Het is voor schrijvers en illustratoren die nog bij Clavis publiceren lastig om openlijk ten strijde te trekken. ‘Je bijt niet in de hand die je voedt,’ zei een illustrator tegen me. Dus daarom doe ik het.
Meteen na plaatsing van dit blog heb ik een reactie gevraagd en beloofd dat ik die zou publiceren. Er kwam geen reactie. Op maandagochtend 9.46 uur heb ik dat nogmaals gedaan.
Ik hoop dat uitgeverij Clavis alsnog op dit blog gaat reageren. En ook van collega’s kinderboekenmakers hoor ik graag een reactie. Misschien kunnen we hier onze krachten bundelen.
UPDATE 25 januari 2011
Gisteren om 17.02 uur kreeg ik een mail van de directeur van uitgeverij Clavis, waarin onder meer stond dat hun raadsman mij zal contacteren om een gepaste schadevergoeding te eisen voor de schade die ik hen heb willen toebrengen met mijn blog.
UPDATE 26 januari 2011
Uitgeverij Clavis heeft een open brief verzonden aan haar auteurs en illustratoren.
Van hun raadsman heb ik niets meer vernomen.
Jeugdschrijvers in de clinch met uitgeverij, artikel in De Morgen
Auteurs klagen over Clavis, reportage op TVL
UPDATE 27 januari 2011
Limburgse investeringsmaatschappij LRM gaat onderzoeken of de aantijgingen over uitgeverij Clavis waar zijn.
Uitgeverij Clavis geeft toe dat ze auteurs laattijdig uitbetaalt, artikel in De Morgen
Uitgeverij Clavis onder vuur, artikel in Het belang van Limburg.
Liquiditeitsprobleem kan goede naam van Uitgeverij Clavis besmeuren, artikel in Focus op Hasselt
Vlaamse auteursvereniging roept gedupeerden op zich te melden.
Philippe Werck (Clavis): ‘We zijn absoluut correct in onze afrekeningen’, artikel in Boekblad
UPDATE 29 januari 2011
Onderzoek naar achterstallige betalingen bij kinderboekenuitgever, artikel in De Morgen.
Auteursbond wijst uitgeverij Clavis terecht, artikel in De standaard.
We betalen te laat, maar wel correct, artikel in Het Belang van Limburg
UPDATE 30 januari 2011
LRM onderzoekt toestand bij Clavis, reportage TVL
UPDATE 31 januari 2011
Problemen betaling door Clavis lijken structureel, artikel in Boekblad
UPDATE 2 februari 2011
Persbericht Clavis en LRM (pdf)
Opvallend: LRM stelt nieuwe CEO Clavis aan, artikel op Limburgnieuws.be
Nieuwe topman bij uitgeverij Clavis, artikel op Het belang van limburg
Doorbraak in Clavisdossier! persbericht van Vlaamse auteursvereniging
Investeringsmaatschappij LRM bedingt nieuwe CEO bij Clavis, artikel in Boekblad
Oproep BNO aan illustratoren om klachten te melden.
Oprichter Radson Alutherm moet Clavis bijsturen, artikel Madeinlimburg.be
Nieuwe baas bij Clavis, reportage op TVL
Nieuwe CEO Willy Vanden Poel moet orde op zaken stellen bij Clavis, artikel in Focus op Hasselt
Clavis stelt nieuwe CEO aan na misstanden, artikel op Boekblog.
Probleem bij Clavis zo snel mogelijk oplossen, artikel op deredactie.be
Nieuwe topman bij uitgeverij Clavis, artikel boekenvak.be
UPDATE 3 februari 2011
Willy Vanden Poel is nieuwe topman bij uitgeverij Clavis, artikel Nieuwsblad.be (pdf)
Nieuwe topman bij Clavis na klachten over wanbetaling, artikel De Morgen (pdf)
Jeugdboekenuitgever krijgt waakhond, artikel in De standaard (pdf)
Nieuwe topman uitgeverij Clavis onderzoekt klachten wanbetalingen, artikel in Het laatste Nieuws (pdf)
Grote schoonmaak bij Clavis, artikel in De Standaard Mobiel
UPDATE 5 februari 2011
Uitgeverij Clavis vervangt top na klachten over trage betaling, artikel in NRC (pdf)
OPROEP: De vlaamse auteursvereniging VAV heeft op 25 februari a.s. overleg met Clavis.
De Nederlandse VvL vraagt of Nederlandse auteurs met klachten zich ook snel bij haar willen melden, zodat zij deze kunnen doorspelen naar de VAV.
Het gaat om: naam, korte weergave van het probleem: titel van het boek en hoeveel jaren achterstand.
Graag alles schriftelijk naar vvl@vsenv.nl
OPROEP: BNO roept illustratoren op om klachten te melden.
UPDATE 28 februari 2011: ik heb begin februari nogmaals de bestanden van mijn niet leverbare boeken teruggevraagd. Op een verzoek in oktober 2010 was niet gereageerd. Willy vanden Poel belt mij persoonlijk hierover op en zegt dat in orde gemaakt kan worden als de illustratoren van mijn boeken ook hun rechten terugvragen. Hij bedankt me voor mijn blog en noemt het een zegen voor Clavis, omdat nu orde op zaken gesteld kan worden en bedankt me. Een fijn gesprek.
UPDATE 11 juli 2011
LRM stapt uit uitgeverij Clavis, artikel Gazet van Antwerpen
HOE NU VERDER?
Comments kunnen nog geplaatst worden bij het volgende bericht:
Uitgeverij Clavis, hoe nu verder?
Idem hier, nog plus minus 2400 euro openstaand en nu al een goed jaar aan het wachten op de betaling. Sinds ik ben weggegaan: geen vriendelijke mailtjes meer, geen betalingen, geen auteursrechtenoverzichten meer, boeken in ramsj,…
Ze teren op onervaren, pas afgestudeerde schrijvers en illustratoren. Even uitmelken en hop, daar is de volgende lichting alweer.
We zouden al onze openstaande bedragen eens moeten samentellen. De kans is groot dat Clavis meteen overkop zou gaan indien ze alles ineens zouden betalen.
voor Maarten
Ik kan bevestigen dat boeken plots in de ramsj verdwijnen en dan bij protest toch niet verramsjt blijken (of misschien wel?), tegelijk ook nog regulier verkocht worden, aangetekende brieven, vorderingen van advocaten ontbeantwoord blijven… te lang om op te sommen!
Wat een verhaal, Rian. En die reacties!
Ongelofelijk. Dat dit nog bestaat. Veel succes bij je strijd.
Ha Auteurs, krijgen jullie ook leenrecht uitbetaald en kopieergelden? Dat hoort de uitgever te doen. Vraag eens na bij de LIRA en stichting Leenrecht hoe ze jullie ikunnen helpen.
Dag Jaap,
In Nederland gaat leenrecht via de Lira, buiten de uitgeverij om. Is dat in België anders? Ik dacht dat België niet aan leenrechtvergoeding deed.
Ook ik heb vele boeken voor Clavis gemaakt.Geen slecht woord over de redacteurs. Ik bedel sinds 10 jaar, leef sinds enkele tijd van mijn pen, en mijn kinderen rekenen erop dat hun kot en studiegeld op tijd betaald wordt. Dat is de reden waarom ik blijf bedelen; ik heb nog teveel boeken bij hen. Ook succesauteurs krijgen hun geld niet zoals het hoort. Ondertussen heb ik ook boeken bij andere uitgeverijen en het verschil is wel erg groot.Ik bereid mijn overstap langzaam voor, want als ik nog erger dan nu moet smeken,dan word ik depressief en ja…daar gaat de inspiratie én de goesting om te schrijven. Ik ben door deze ervaringen wantrouwig geworden, ook omdat ik ontdekte dat men de aanpassing van het percentage (van 10% naar 12%) vanaf het 3001-ste (tweede druk)niet automatisch verhoogde. Ik kwam er per toeval achter. Ik ben een naïef persoon die steeds het goede wilt geloven. Het is doodjammer: ze maken mooie boeken maar ze hebben geen greintje respect voor de auteur of illustratie.Telefonisch is er ook nauwelijks iemand te bereiken; ze zien uiteraard aan je nummer wie er aan de lijn hangt. Ik heb ondertussen ook 5 uitgevers (de mensen met wie ik mijn boeken maakte) zien verdwijnen. Iedereen weet dat er een diepe band ontstaat als je samen een boek wilt maken. Ik heb me vaak verweesd gevoeld. En ik vrees dat het niet beter zal worden. Meer en meer wordt het een familiebedrijf. UIteraard staan die op de eerste rij om uitbetaald te worden.Ik ben hier erg bedroefd om.
Ontzettend dapper om er zo mee naar buiten te komen. Bij deze wil ik dan ook mijn steun betuigen. Zelf heb ik geen ervaringen met Clavis maar ik heb wel van meerdere kanten gehoord van hun wanbetalingen. Dat was voor mij reden genoeg om geen contact met hen te willen. Ben je aangesloten bij een vakorganisatie die je eventueel juridisch zou kunnen bijstaan? In ieder geval sterkte!
OOk ik kan een zeer lang en gelijkaardig horrorverhaal vertellen…
Wat ik nu zeg, is maar een gerucht, dus niet noodzakelijk voor waar aan te nemen! Maar ik heb gehoord dat Clavis tegenwoordig heel hard op de Aziatische (Zuid-Koreaanse) markt inzet, en dat daardoor de problemen bij ons steeds groter worden. Afhankelijk van de bron zouden ze er verlies lijden (waardoor betalingen moeilijker worden) en/of zouden ze die markt verkiezen boven de onze (waardoor ze de werking hier bewust afbouwen, inclusief mensen wegjagen).
Klopt het gerucht trouwens dat Clavis auteurs en illustratoren die te veel aandringen en klagen (en met advocaten dreigen), ‘straft’ door hun boeken te dumpen, door geen heruitgaven te doen, door hen te weren of weg te stoppen op de Boekenbeurs, enz?
Pfff. t Laatste nieuws is geweldig! Nog slechtere pers voor Clavis!
Ze bluffen met een advocaat in de hoop dat jij je blog offline haalt? Niks van aantrekken hoor, ze hebben geen been om op te staan. Ik veronderstel dat jij alle mails nog hebt om alles wat je hier zegt te staven. Daar kunnen ze niks tegenin brengen. Succes ermee!