Archief

Wat is een redelijke vergoeding voor de digitale bestanden van je boek?

LinkedInDeliciousDelen/Bookmark

Elke schrijver en illustrator heeft na een paar jaar boeken die niet meer leverbaar zijn. Een backlist heet dat. Wat doe je daarmee? Vroeger deed je niets en verwees je mensen naar de bibliotheek, waar je boek hopelijk nog te leen was. Een nieuwe uitgever vinden was lastig en zelf uitgeven duur.

Heruitgave van je backlist

Door nieuwe digitale technieken is het de laatste tijd eenvoudiger en goedkoper geworden om je backlist in eigen beheer uit te geven. Dat kan als e-book of in papier als POD (printing on demand), maar er zijn ook andere publicatievormen ontstaan, zoals een digibordles of een app.

Ik heb verschillende mogelijkheden uitgeprobeerd en er samen met mijn agent Bert Vegelien een e-book over geschreven: Digitaal publiceren. Hierin beschrijven we de verschillende stappen: bestanden opvragen, contracten afsluiten, publicatievorm kiezen, vormgeving, promotie en alles wat erbij komt kijken.
Dit artikel gaat over het opvragen van de digitale bestanden.

Opvragen bestanden

Om een heruitgave van je boek te maken, is het handig om de digitale bestanden te hebben. Je beschikt dan over de laatste, gecorrigeerde tekst en de hoge resolutiescans van de illustraties. Deze bestanden kun je opvragen bij de uitgeverij. In mijn oude contracten is hierover niets opgenomen. Tegenwoordig staat er in het VvL modelcontract:

De uitgever is bereid om na beëindiging van deze overeenkomst op verzoek van de auteur het actuele digitale bestand van het werk, indien beschikbaar, tegen een redelijke vergoeding ter beschikking te stellen, een en ander onverminderd eventuele aanspraken van derden op de inhoud of vorm van het werk.

Wat kost het?

Sinds vorig jaar heb ik bij vijf verschillende uitgeverijen bestanden van mijn boeken opgevraagd. Dit waren de prijzen die ik moest betalen:

Uitgeverij A: gratis
Uitgeverij B: gratis
Uitgeverij C: gratis (ik bezat de bestanden al)
Uitgeverij D: € 50,- voor vijf boeken samen
Uitgeverij E: € 500,- per titel

Dat liep dus nogal uiteen. Bij uitgeverij C was ik zelf de grafisch ontwerper van mijn boeken en bezat de bestanden dus al. Dat betekent echter niet dat ik zomaar van alles daarmee mag doen.

Wie hebben er rechten?

Wanneer je beschikt over de bestanden, mag je deze niet zomaar gebruiken. De schrijver heeft de rechten over de tekst, de illustrator over de illustraties en de vormgever over de vormgeving.
Ik verkreeg de bestanden van verschillende uitgeverijen pas nadat de illustrator hierin had toegestemd. Met de illustrator kwam ik overeen waarvoor ik de bestanden zou gebruiken en hoeveel ik hem of haar zou betalen.
De vormgeving van mijn boeken deed ik opnieuw, omdat het totaal andere uitgaven werden, zoals apps, digibordlessen, e-books, etc. Wil je de oorspronkelijk vormgeving gebruiken dan moet de vormgever daar toestemming voor geven.

Behoefte aan een richtlijn

Inmiddels zijn verschillende schrijvers en illustratoren actief geworden met het exploiteren van hun backlist en vragen bestanden op. In de meeste gevallen zullen de bestanden slechts als basismateriaal dienen voor een nieuwe opmaak. Immers, het logo van uitgeverij moet eraf, de colofon moet aangepast en een nieuwe digitale uitgave vraagt dikwijls een heel andere opmaak. Wat is dan een ‘redelijke vergoeding’ voor opsnorren van de bestanden? Het is in ieders belang dat er een richtlijn komt.

Oproep

Ik zou graag van schrijvers en illustratoren met ervaring in het opvragen van bestanden horen wat zij hebben moeten betalen. Ook van uitgevers hoor ik graag een reactie. Hopelijk geeft dat aan ons allen meer inzicht. Reageren kan in dit blog of per mail naar rian [at] rianvisser.nl.

18 comments to Wat is een redelijke vergoeding voor de digitale bestanden van je boek?

  • Uitgeverij Zwijsen vertelt mij dat ze de bestanden tot nu toe meestal gratis leveren, tenzij het om oude bestanden gaat waarvoor ze erg veel moeite moeten doen om ze te verkrijgen. De boekbestanden liggen meestal bij de ontwerper of de drukker. Als er kosten gerekend worden liggen deze meestal tussen de € 25,- en € 50,-.

    Uitgevers onderling betalen elkaar inderdaad € 500,- voor bestanden, als ze deze in een vertaling willen uitbrengen, maar die kosten zitten dan gewoon in het fonds.

  • Uitgeverij Gottmer laat mij weten dat ze tot nu toe altijd de bestanden gratis hebben verstrekt, tenzij een ontwerper een klein bedrag (bijv. € 50,-) rekent voor het aanleveren van de bestanden. In dat geval rekenen ze het door aan de auteur.
    Soms moeten ze veel moeite doen om de bestanden te krijgen, maar dat werk wordt niet doorberekend.

    € 500,- is de standaardprijs die de uitgeverij zelf betaalt aan andere, buitenlandse uitgeverijen om de bestanden te krijgen waarmee ze een vertaling van een boek kunnen uitbrengen. Deze prijs zien ze als iets heel anders, dan wanneer en auteur na het aflopen van een contract om bestanden vraagt.

  • Ik heb tot nu toe pas één van mijn vele backlistboeken opnieuw uitgegeven, in samenwerking met een zeer kleine uitgever
    Het boek was eerder verschenen in de digitale prehistorie ( 1993 ) en ik had niet eens een digitale versie van mijn manuscript want destijds werkte ik nog gewoon op een typemachine en stuurde een papieren versie naar de uitgever.
    Maar afgezien van dat feit, was het voor mij erg belangrijk om de hele tekst grondig te herzien. Tenslotte is de thea van toen niet de thea van nu en mijn stijl van toen is niet mijn stijl van nu.
    toen ik dus noodgedwongen de tekst opnieuw tikte maar nu op mijn laptop, veranderde ik niets in de structuur van het verhaal maar wel maakte ik de formulering vaak strakker, meer passend bij mijn huidige stijl.
    Ik denk dat ik ook voor backlist boeken waar wel een digitaal manuscript van bestaat de tekst toch op die manier onder de loep zal nemen voor ik hem opnieuw laat verschijnen en dan dient zo’n duur terug gekocht bestand dus nergens voor.
    Bovendien vind ik de vorm waarin het verhaal destijds verscheen niet noodzakelijker wijs interessant voor mijn huidige lezers.

    Ik heb daarom meer behoefte aan een dienstenhuis die mijn opnieuw geschreven manuscript tegen een redelijke prijs een nieuwe vorm kan geven en van een nieuw omslag voorzien, die voor mij goede print/druk prijzen regelt bij drukkerijen en die eventueel een digitaal platform runt waar mijn boeken te zien en te koop zijn.

    Het mooiste zou zijn als ik samen met andere schrijvers eigenaar of lid zou zijn van zo’n diensten huis, zodat er niet meer bakken geld wegvloeien naar overbodige tussen personen.
    Tenslotte doe ik dan zelf de uitgeversklussen. Ik beoordeel mijn eigen teksten, neem zelf het initiatief om ze weer verkrijgbaar te maken, kies zelf de vorm, het omslag en de doelgroep, doe de promotie enz En het redigeren heb ik dan ook al gedaan.

    Ben benieuwd wat er as zaterdag hierover gezegd zal worden op de vergadering.

    Thea Dubelaar

    • @All,
      Helaas zien wij ook dat uitgevers soms onredelijke bedragen vragen voor de digitale bestanden. Erg jammer, want het beperkt soms de verdere beschikbaarheid van een boek.

      @Thea, 
      Wij zijn zo’n dienstenhuis. Wij maken backlist titels weer beschikbaar voor het publiek als ebook. Onze diensten bevatten onder andere de conversie (naar een mooie epub), vormgeving, distributie (naar webshops zoals bol.com, bruna.nl etc) en verkooprapportage. 

      Omdat de kosten om een backlist titel weer beschikbaar te maken erg laag zijn (en de royalty vergoeding volledig bij de auteur terechtkomt) is het een erg laagdrempelige manier om oude titels weer beschikbaar te maken voor lezers. Op onze website http://www.ebookfabriek.nl vind je meer informatie.

      Succes en mochten wij kunnen helpen met een ebookuitgave dan horen wij het graag!

  • Hallo allen, mijn ervaringen zijn precies als die van Rian:
    verschillende tarieven worden berekend van € 0 tot 250 voor 1 boek.
    Ik vind een beetje betalen voor het werk dat de uitgeverij doet om de boel op te snorren en op een dvd te zetten niet zo gek.
    Maar vanuit de uitgeverij geredeneerd: om er nu weer aan te verdienen, terwijl ze het boek hebben laten ‘uitlopen’ zoals dat heet, en ze er niet eens meer iets mee willen doen, vind ik cru. Ik heb het ook een keer geweigerd. Dan maar zelf opnieuw scannen.

  • Ted

    Gezien de enorme verschillen – gratis/500 euro – lijkt het me goed als openbaar gemaakt wordt bij welke uitgeverij je duur uit bent en bij welke goedkoop. Dan kun je daar bij het aangaan van je contract meteen rekening mee houden. Het geeft ook inzicht in de mate van auteursvriendelijkheid van een uitgeverij.
    Ik heb zelf geen ervaringen met het terugvragen van bestanden, behalve dan van een boek uit 1996. De uitgeverij in kwestie gaf aan geen digitale bestanden te hebben, maar ook de films werden niet overlegd. Waren kwijt, zei de uitgeverij.

    • Ik denk zeker dat het fijn zou zijn als er een overzicht komt van prijzen die uitgevers hiervoor rekenen. Ik hoop daarom dat er ook uitgevers zullen reageren.

      Vooralsnog vind ik het beter om de uitgeverijen niet bij naam te noemen. Wellicht stellen dure uitgevers hun prijs nog bij. De uitgeverij die € 500,- wil rekenen heeft aangegeven dit blog met belangstelling te zullen volgen en voorstander te zijn van een richtlijn.

      Eigenlijk zou in een contract meteen een prijsafspraak moeten staan voor het overdragen van de bestanden na het beëindigen van het contract. Maar ik kan me voorstellen dat je als schrijver of illustrator bij een nieuw boekcontract niet wilt nadenken over het moment dat je boek niet meer herdrukt wordt of in de ramsj gaat. Zoals je bij een huwelijk niet meteen wilt nadenken over het verdelen van de boedel bij een echtscheiding.

Leave a Reply

 

 

 

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>


nine − 5 =