Archief

Een achterhoedegevecht

LinkedInDeliciousDelen/Bookmark

In de nasleep  van de Middag van het Kinderboek, ontspint zich alsnog een discussie over de voor- en nadelen van het boek in zijn digitale verschijningsvormen. Vol verbazing volg ik die. Hij speelt zich deels af op de overigens hele leuke site www.verteleens.be

Met grote argwaan, zo niet aversie en vooringenomenheid, wordt er door een aantal mensen gesproken over het e-book, alsof het de verloedering van het lezen inluidt. E-books worden afgedaan als ’iets met gadgets en spelletjes’. En met de digitale mogelijkheden zou je te weinig aan de verbeelding van het kind overlaten. Als ik die gedachte volg, is de verloedering al ingetreden bij het toevoegen van illustraties aan het kinderverhaal.

Wat opvalt is de combinatie van een verstokte mening, met onwetendheid over het fenomeen e-book. Als je jezelf al rekent tot de groep die het cultureel erfgoed in de vorm van kinderliteratuur moet verdedigen, dan is het natuurlijk onzin als je dat koppelt aan de afwijzing van het e-book. Het is net zoiets als zeggen dat film niet deugt, omdat er veel slechte films zijn. Of dat TV programma’s voor kinderen niet deugen, omdat er veel slechte kinderprogramma’s zijn.  Ja, inderdaad, er worden veel slechte films gemaakt, maar vinden deze cultuurbeschermers dat ook van de films van Lars von Trier of Wim Wenders? En wordt iemand als Burny Bos ook op de brandstapel gegooid omdat hij kinderprogramma’s maakt op TV? Ik denk het niet. Kom op, je zegt toch ook niet dat het papieren boek niet deugt omdat het merendeel dat er wordt geschreven geen literatuur is? Voeg aan deze argumenten nog een Calimero-effect toe (‘grote spelers die de markt beheersen’ – ‘oeverloze digitale wereld waar je in terechtkomt’) plus een totaal onbegrip met betrekking tot de kostenstructuur, en je hebt een ongezonde negatieve stemmingmakerij rondom het e-book.

Deze mensen begrijpen kennelijk niet dat er in essentie – dus voor wat betreft kwaliteit – niet veel verandert. Aan de ene kant van het spectrum had je allang het fysieke, papieren boek en helemaal aan de andere kant zoiets als films. Daar tussenin bestonden verschillende producten met het boek als basis. Het ouderwetse hoorspel of de televisieserie bijvoorbeeld, of een musical.  Denk eens aan Annie M.G. Schmidt en Harry Bannink.

De laatste tijd komen er meer verschijnings- en tussenvormen bij. Direct naast het fysieke boek is er het e-book in de zin van een directe digitale vertaling van het papieren boek. Het enige verschil is dat je het geschrevene en geïllustreerde op je pc, e-reader of tablet kunt lezen. Wat kan je daar als schrijver in vredesnaam op tegen hebben? Maar verder opschuivend kan je – met name op het gebied van kinderboeken – steeds meer toevoegen: geluid, bewegend beeld, interactiviteit. Dat kan om puur recreatieve redenen gebeuren, maar ook om verduidelijkende of educatieve redenen. Waarom het echter ook gebeurt, het verder opschuiven binnen het spectrum heeft niet noodzakelijkerwijs  met een verarming van kwaliteit te maken. Dat kán, maar er is geen causaal verband.

Met alle respect, ik zie de genoemde discussie als een achterhoedegevecht. Ga er vooral mee door zonder mij. Ik wil daarbij graag de woorden citeren van Stephen Roxburgh in een heel leuk artikel uit de ‘School Library Journal’, dat Mina Witteman deze week plaatste op facebook en LinkedIn.

Roxburgh, de baas van Namelos zegt: “A lot of publishers are resisting e-books and are “windowing” (or delaying the release of an e-book edition). While they figure it out, we are publishing and delivering compelling new titles to the fastest growing segment of the reading public and the book market.”

3 comments to Een achterhoedegevecht

  • Ellen

    Wat een kansloos acherhoede-gevecht. Ben het helemaal met je eens.

    Als jij als persoon vast wilt houden aan de levensstijl van 1950, ga gerust je gang. Maar val mij er niet mee lastig, terwijl ik lekker een ebook met m’n zoontjes zit te lezen :-)

    En als je als uitgever zo’n houding hebt? Dan wens ik je bedrijf heel veel sterkte en hoop ik dat je personeel snel elders een goede werkplek vindt. Wie zit er nou te wachten op bedrijven die in hun eigen vak niet willen innoveren, niet uitproberen en niet willen bijblijven?

  • Op zich is de discussie over een verschijningsvorm natuurlijk van alle tijden. Tijdens de vroege boekdrukkunst was er al discussie over bepaalde illustraties.

    Maar dat je je aan de discussie onttrekt (‘Ga er vooral mee door zonder mij’) is natuurlijk wachten op een gemiste kans.

    E-books, e-readers en ipad’s zijn in Nederland nog lang niet gemeengoed, dus nu al gepasseerde stations benoemen is een beetje gevaarlijk.

    • Ik onttrek me inderdaad een beetje aan het discours, Guus. Ik wil met iedereen praten over de route die we kunnen kiezen; ik heb minder zin om dat te doen met mensen die niet op weg willen. E-readers, e-books en tablets zijn nog geen gemeengoed, maar je hoeft niet een groot visionair te zijn om te weten dat zoiets een kwestie van tijd is. Ik wil er uitdrukkelijk aan toevoegen dat ik respect heb voor schrijvers die geen zin hebben in de digitale mogelijkheden, maar ik vind het onterecht om te dreigen met ‘verloedering’. Ik zag zelfs al de suggestie dat het ten koste van de kinderen zou gaan. Die pretentie ergert mij.

Leave a Reply

 

 

 

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>


5 × five =